Blog

19 mrt / We nemen de coronacrisis echt niet serieus genoeg

Twee weken geleden zag ik een vriend. Hij had een loopneus en niesde een beetje, netjes in de binnenkant van z’n mouw. “Je weet maar nooit,” zei hij. “Misschien heb ik corona.” Het was een grapje. We gaven elkaar na afloop gewoon een brasa en high five.

Twee dagen later begon mijn weerstand snel terug te lopen. Ik kreeg een loopneus. Een vreemde nies af en toe. Vier dagen later werd ik opeens rillerig, kreeg enorme spierpijn en lag ’s nachts met hoge koorts in bed. De volgende ochtend leek ik echter weer beter. Ik had geen keelklachten, geen hoest. Testen was niet nodig, zei de arts. Zolang de longen schoon waren kon het geen corona zijn. Daarbij was die vriend niet naar probleemlanden gereisd. Toch voelde het niet goed. Ik besloot de volgende dagen zoveel mogelijk thuis te blijven. Om mezelf echter vanuit het niets en zonder doktersadvies twee weken in volledige quarantaine te doen werd me zowel sociaal als financieel (ik ben zzp’er) net wat teveel. Opdrachtgevers en vrienden lachten wanneer ik zei dat ik wellicht een bron van besmetting was. Ik niesde niet, ik hoestte niet en gaf voorlopig geen hand. Op deze manier kon toch niets misgaan? Ik heb spijt dat ik mezelf niet volledig in quarantaine heb gezet.

Terwijl ik dit schrijf zitten al mijn vrienden, kennissen en familieleden met dezelfde vreemde klachten thuis. Keelpijn. Hoofdpijn. Spierpijn. Telkens weer die loopneus. En dan dat vreemde gekriebel diep achterin de keel. Niet dat deze mensen door mij aangestoken kunnen zijn. Ik heb bijna geen van hen in de afgelopen weken gezien en ze staan ook niet met elkaar in verbinding. Maar “ziek” zijn ze wel. Lijdt mijn sociale netwerk aan een uitbraak van psychosomatische klachten? Het zal, maar toch niet op deze schaal. Wat mijn eigen klachten betreft: na die rampzalige koortsnacht blijft mijn gezondheid kwakkelen. Ik ben oké, tot ik me even in de publieke ruimte beweeg. Alsof mijn immuunsysteem direct van alle kanten aangevallen wordt en zijn vage klachten terug van weggeweest.

De cijfers van coronabesmettingen wereldwijd stijgen astronomisch. Op het moment van schrijven zijn het aantal geregistreerde besmettingen opgelopen tot 200.000. Maar in Nederland tasten we over het daadwerkelijk aantal besmettingen in het duister. Er zijn schattingen op basis van de top van de piek, maar vraag is in hoeverre we de piek in het oog hebben. Het virus lijkt zich in stilte ongecontroleerd en razendsnel onder de bevolking te verspreiden.

Terwijl de uitbraak steeds serieuzere vormen aannam en het sociale leven geleidelijk werd stilgelegd, drongen we in de supermarkt, zaten de terrassen en cafés afgelopen weekend nog vol, gingen jongeren uit en speelden kinderen gezellig in de speeltuin.  We nemen deze uitbraak niet serieus genoeg. Vooral generatiegenoten doen opvallend luchtig, vanuit de gedachte dat ze toch niet echt ernstig ziek kunnen worden. Een misvatting: de helft van de IC-patiënten in Nederland is immers jonger dan vijftig jaar. Het belet menigéén er niet van gewoon te winkelen, de straat op te gaan, thuisfeestjes te organiseren of elkaar uit te nodigen om vooral gezellig te komen eten. Veel kassiers dragen geen handschoenen, boodschappenkarretjes en ov-deuren worden niet ontsmet en we wassen veel te weinig en te kort de handen. Zo spreidt het virus zich vrolijk verder. En dat zou niet erg zijn. Want Rutte’s verhaal over  groepsimmuniteit zoals gehanteerd door dit kabinet heeft het idee dat we juist ziek moeten worden versterkt. Zo kreeg ik een ochtend na de toespraak de oproep om vooral naar personal training te komen en gezamenlijk aan groepsimmuniteit te werken.
Het is helemaal niet duidelijk of we daadwerkelijk immuun kunnen worden voor corona. Het kabinet neemt een enorm risico om voor deze aanpak en retoriek te kiezen – vooral door niet of nauwelijks te testen. Terwijl de hoogte WHO-baas Tedros Adhanom Ghebreyesus maandag opriep “test, test, test”, sprak premier Rutte in zijn nationale toespraak met geen woord over tests. De Europese directeur van de WHO Hans Kluge onderstreepte dinsdag in het Parool het belang van testen “Testen is hét cruciale middel om het virus onder controle te houden.” De WHO liet zich zeer kritisch uit over het Nederlandse groepsimmuniteitsplan. Ik citeer Kluge: “Het (is) wat ons betreft niet het goede moment om daar nu op in te zetten. We moeten daar eerst meer over weten. Het is een nieuw virus, het bevindt zich pas twaalf weken in het menselijk ras. Nu moeten we ons focussen op die hele basale voorzorgsmaatregelen.’’ Testen staat daarvan stipt op nummer één. Maar dit gebeurt niet of nauwelijks. De volledige quarantaine en isolatie die vervolgens als tweede stap op positieve tests volgt, wordt hierdoor niet uitgevoerd want mensen weten niet dat ze besmet zijn. Het vergroten van de capaciteit in de zorg komt op drie. Maar het is niet duidelijk hoe de overheid daarop inzet. Op vier volgt social distancing waar nu slechts een deel van de Nederlandse bevolking gehoor aan geeft en de overheid tegenstrijdige signalen over afgeeft. Immers: winkels blijven open en bij voorkeur had het kabinet ook de scholen opengehouden.

Het idee van groepsimmuniteit is gebaseerd op een hypothetisch rekenkundig model van het RIVM – dat voor alle duidelijkheid een aan de overheid gelieerde organisatie is en dus niet onafhankelijk. Er is geen land of situatie waarin een dergelijke groepsimmuniteit waarbij 50 tot 60 procent besmet wordt om uiteindelijk natuurlijke resistentie op te bouwen succesvol is uitgevoerd. Om dit dan nu met dit virus te proberen dat zich ongemeten onder de bevolking verspreidt, is een zeer riskant “experiment”. Zelfs met de meest conservatieve schattingen zou een immunniteitsniveau van 50 tot 60 procent van de Nederlandse bevolking in 40.000 tot 80.000 doden resulteren. Krijgen we de Italiaanse sterftecijfers dan ligt dit aantal nog hoger. De isolatie en zorg van juist ouderen en kwetsbare groepen zullen enorm worden bemoeilijkt door de hoeveelheid jonge zieken. En de economie – waar het dit kabinet duidelijk om draait – zal uiteindeljk vele zwaardere klappen krijgen omdat met dit plan van aanpak het virus maanden zo niet jaren door het land golft.

Op dit moment wordt zelfs een deel van het medisch personeel niet getest. We dweilen met de kraan open. De enige methode die met zekerheid effectief blijkt is de Wuhan aanpak. De besmetting is daar binnen zeer korte tijd radicaal teruggedrongen. Deze crisis vereist testen, testen, testen, een hele forse lock down en een bevolking die deze crisis serieuzer neemt dan dit kabinet.  

Geef een reactie

X