Blog

23 jan / Op de bres voor godsdienstvrijheid

In de stroom aan berichtgeving rond de brute aanval op Charlie Hebdo, het gijzeldrama in de joodse supermarkt en arrestaties in België werden in de afgelopen weken een reeks aan ander – minder zichtbaar – nieuws naar de marges van de krant verdrongen. Op de dag van de aanval op de redactie van Charlie Hebdo legde de islamitische terreurorganisatie Boko Haram naar schatting 2.000 mensen het zwijgen op. De meeste slachtoffers kwamen om vanwege een ander al even fundamenteel recht als de vrijheid van meningsuiting; namelijk de vrijheid van geloofsovertuiging. Volgens verschillende lokale en internationale hulporganisaties waren de meerderheid van de 2.000 burgers die om brute wijze om het leven werden gebracht christen. Ze zijn niet de enige.

Breuklijn
Overal op de religieuze breuklijn in Midden-Afrika lopen spanningen en geweld op. Radicaal islamitische terreurorganisaties zoals Boko Haram trekken naar het zuiden op en richten hun antiwesterse geweld en propaganda vaak op lokale christenen. Ook in Niger werd onder het mom van “woede” over de Mohammed-cartoon op de cover van Charlie Hebdo een woedende volksmassa op de been gebracht die binnen drie dagen vrijwel alle kerken van het kleine Afrikaanse land aanvielen. 72 Kerken en zeven christelijke scholen bevestigden dat hun gebouwen door brand zijn verwoest. Daarnaast zijn dertig huizen van christenen, een onbekend aantal pastorieën, winkels en voertuigen van christenen door brand vernield. Drie christenen kwamen om het leven.

Het zijn slechts twee berichten in een lange stroom. De positie van christenen in het Midden-Oosten, Noord- en Midden-Afrika, maar bijvoorbeeld ook Centraal- en Zuidoost-Azië wordt steeds moeilijker. Zo reageren overheden uit angst voor de groei van islamisten en radicaal islamitische groepen door preventief antichristelijke maatregelen door te voeren (zo is bijvoorbeeld in Maleisië het geval). Of nemen ze uit afkeer en vrees voor diezelfde groepen juist steeds meer antireligieuze repressieve maatregelen, waardoor ook christenen de dupe worden (Centraal-Azië). Daarnaast vindt er in de afgelopen decennia door de komst van door Saoedi-Arabië en de Arabische Golfstaten gefinancierde madrassa’s (Koranscholen) en moskeeën door heel Afrika en Azië radicale sociale veranderingen plaats. Landen waar lang een meer tolerante cultuur-islam overheersend was zoals in Indonesië of Senegal bijvoorbeeld, zien nu een snelle groei van fanatisme en radicalisme. Deze sociale veranderingen brengen voorlopig nog vooral lokale en regionale spanningen met zich mee, maar zullen op den duur ook internationale repercussies hebben.

Stille vervolging
In de meeste landen waarin christenen worden vervolgd vormen zij een minderheidsgroep, maar zelfs in landen waar zij een actieve meerderheid vormen zoals in Ethiopië of de Filipijnen is een gestage groei van discriminatie en geweld – mede aangewakkerd door deze vormen van radicalisering – zichtbaar.
Op dit moment worden naar schatting 100 miljoen christenen actief in hun bestaan bedreigd. Daarmee zijn zij de grootste vervolgde groep ter wereld. Toch wordt dit issue niet als zodanig geagendeerd.

We maken ons terecht druk om vervolgde homoseksuelen of minderheidsgroepen als Koerden en Yazidi’s, maar wanneer het de actieve vervolging van christenen betreft worden velen overvallen door een diep ongemak. In de berichtgeving van media en NGO’s overheerst terughoudendheid. Organisaties als Amnesty International en Human Rights Watch berichten maar in zeer beperkte mate over geweld tegen christenen. Het onderwerp wordt het liefst afgedaan en vergeten, zo lijkt het.

Islamofobie
Ook Prof dr. Marcel Poorthuis stelde in zijn recente kritiek op de christenvervolgingsranglijst van Open Doors in NRC “dat de gretigheid waarmee men zich op de christenen werpt voortkomt uit een anti-islameffect.” Zo zouden christenen slechts een van de velen slachtoffers zijn van het geweld van IS en zou er dus geen sprake zijn van christenvervolging als zodanig. Nu is het zeker waar dat groepen als IS een bredere agenda hebben en daarin ieder obstakel uit de weg ruimen (ergo: iedereen met een afwijkende etnische of religieuze overtuiging moet verdwijnen). Maar als hoegenaamd westerse handlangers zijn christenen weldegelijk een primair doelwit van radicale islamitische terreurgroepen in het Midden-Oosten en Afrika en worden zij direct gestraft voor iedere vorm van westers handelen – van de plaatsing van een cartoon tot bombardement op IS. Zo ondervinden zij wel de nadelige gevolgen van westerse handelen, maar ontvangen zij in ruil geen steun of bescherming. Hun lot wordt door de meeste westerse overheden verzwegen en vergeten. En dat terwijl de opleving van het antichristelijk geweld zelden erger was dan in 2014 en het onrustige begin van 2015.

Ondertussen wordt dit urgente issue door het uitblijven van de broodnodige aandacht vooral een christelijk agendapunt; wat de suggestie van subjectiviteit in de hand werkt. Christelijke ngo’s preken ijverig voor eigen parochie, confessionele kranten staan regelmatig vol gruwelijke berichten en christelijke partijen als de ChristenUnie vragen herhaaldelijk spoeddebat aan.

Ondertussen zijn het vooral populistische kranten als de Telegraaf en AD, of een politieke partij als de PVV die gretig garen spinnen bij antichristelijk geweld in islamitische landen (over brute repressie van christenen in Noord-Korea hoor je deze partijen niet). Hiermee wordt het issue van christenvervolging inderdaad een anti-islamitisch agendapunt.

Terwijl als een mogelijk verband tussen christenvervolging in islamitische landen ons iets toont dat toch wel de groei van radicalisering en extremisme is, waarbij christenen vaak het eerste, maar niet het enige doelwit zijn. De vrijheid van geloof staat immers voor veel meer groepen onder druk: zo wordt de positie van (religieuze) joden, yazidi’s, respectievelijke sji’itische of juist (gematigde) soennitische moslims, Bahai-aanhangers en hindoes in steeds meer landen en gebieden onhoudbaar.

De vrijheid van de één
De noodzaak tot eerlijke berichtgeving en een integer debat is zelden groter dan nu. Nederland heeft zichzelf als land van internationaal recht tot taak gestald op te komen voor iedereen die vanwege zijn geaardheid, politieke overtuiging, etniciteit of religie vervolgd of onderdrukt wordt. Daarin bestaat zowel volgens onze eigen grondwet of het internationaal recht geen onderscheid. Het kan dus niet zo zijn dat politieke partijen en overheid zich wel druk maken om door christenen aangestuurde homo-vervolging in Oeganda, maar ronduit zwijgen over massamoord op christenen in de iets noordelijke Afrikaanse buurlanden. Uiteindelijk komen al deze kwesties immers neer op de vrijheid van geweten: of dit nu de vrije uitoefening van iemands seksuele geaardheid, verkondiging van een afwijkende (politieke) mening, het tekenen van een cartoon of het belijden van iemands respectievelijke geloof of ongeloof betreft. Deze vrijheid is essentieel, maar zo leren we opnieuw ook ongekend fragiel. Zo beschouwd is er dan ook geen reden tot ongemak, afschuiven van verantwoordelijkheid of desinteresse. De vrijheid van de ene groep, raakt immers aan de vrijheid van allen.

 

Video van Open Doors n.a.v. de recent gepubliceerde ranglijst christenvervolging 2015

10 Comments
  • Elsje Kuijt

    Heel indrukwekkende post! Dank je wel voor je opmerkzaamheid. Fijne dag. Elsje Kuijt

    Beantwoorden
  • Annelies Plas

    Heel erg goed stuk Monique. Groeten vanuit Tunesië. Gods zegen. Annelies Plas

    Beantwoorden
  • Diana

    Bedankt Monique! Zegen en recht aan al de vervolgden!

    Beantwoorden
  • jfpostman

    Een goed stuk, maar aan wie is je oproep? De media, de overheid of specifieker ons kabinet, ons allemaal? En waar zit de oplossingsrichting? Politieke druk op al die landen vanuit NL, EU of VN; meer artikelen over christenvervolging of zouden we eigenlijk met z’n allen moeten demonstreren? Het helpt als het stuk dat nog duidelijk maakt.

    Beantwoorden
  • fleur

    Christenen doen ook niks. Op een demonstratie voor jezidi’s en christenen in Den Haag waren maar enkele tientallen aanwezig.
    Al die informatie is om gek of ziek van te worden.
    Praten.. wat hebben zij eraan?
    Via Avaaz heb ik getekend op een wereldwijde petitie. Helaas omschreven zij het als de geloofsstrijd tussen de moslims en christenen. Maar teminste doet Avaaz wat. Al meer dan een miljoen handtekeningen die naar de VN gaan. Zo moet dat.

    Beantwoorden
  • Peter Laman

    Ik vind het eigenlijk een domme reactie van prof. Poorthuis. Volgens hem is christenvervolging dus geen christenvervolging, als de vervolgers ook anderen vervolgen. Dat slaat toch nergens op?

    Beantwoorden
  • Margreet

    Ik zou ontzettend graag een manifeststie willen zien in Nederland van duizenden christenen, religieuze joden, gematigde moslims enzovoort. Als uiting van ontzetting en tegelijk als ondersteuning van elke poging dit recht op vrijheid van godsdienst te onderstrepen. Er heerst genoeg verontwaardiging, maar blijkbaar ontbreekt het ons aan een centrale aandrijver voor een dergelijk initiatief. Ik wist niet van de yazidi/christen demo bijvoorbeeld. Ik had via Twitter een oproep gedaan onder de #WeDonNotForgetYou! maar eerlijk gezegd door de geringe respons enigszins ontmoedigd…hoe krijg je mensen op de been als het niet om iets van heel dichtbij gaat?

    Beantwoorden
  • Hans

    Beste Monique, via FB pagina van Open Doors werd ik geattendeerd op je indrukwekkende blog. Dank voor dit stuk! Ik sluit me overigens aan bij de oproep van Margreet hiervoor. Ik was aanwezig bij de eerdere demonstratie in Den Haag voor jezidi’s en christenen, was goed om te doen maar is zeker voor herhaling vatbaar!

    Beantwoorden
  • Koen

    In dit stuk wordt radicalisme ineens als iets slechts beschouwd terwijl week in week uit in kerken radicalen als Simsom, abraham, noach, jezus, jeremia, gideon, mozes en dies meer zij de hemel in worden geprezen. Het grootste probleem met christenen mijns inziens is dat het een laffe natte kleffe hap brood is geworden. Een ‘populist’ is in dit land nodig om het derde gebod van gristenen hier gestalte te doen geven. Oftewel, de hete kolen door anderen uit het vuur laten halen. Wanneer komen jullie nou eens in opstand? Gaan jullie met alle gristenen de straat op? Leggen jullie dit land eens een paar dagen plat als het allemaal zo slecht is? Dat gebeurt niet omdat de meeste gristenen het wel prima vinden. Al lang 1 zijn geworden met de wereld, en voor andere gristenen die vervolgd worden een gebedje leggen rond etenstijd en vervolgens weer over gaan tot de orde van de dag. Het is een slappe zooi!

    Beantwoorden

Geef een reactie

X