Blog

09 nov / Mistig landschap – Of: Hoe de Serviër op de Britse professor viel

Op de dertiende verdieping van de hoge torenflat van campus Den Haag, staart een vermoeide klas uit de ramen. Het is maandagmorgen, donker en mistig en vooral erg vroeg.
Dan komt de professor binnenlopen. Energiek en in een knalpaars jurkje ploft ze op het bureau en wiebelt met haar korte beentjes in de lucht.

Good morning,’ zegt ze met een zangerig Brits accent. ‘Good to méét you.’
We gapen haar aan. Merinco, mijn Servische buurman port me in de zij.
‘Ze heeft lang blond haar en ze draagt een heel strak jurkje,’ zegt hij.
‘Ik zie het,’ mompel ik terug.
‘Ongelofelijk.’

‘Ja, nou hè!’
Hello,’ stamelt hij tegen de hoogblonde professor. Ze knipoogt.
Merinco kijkt me triomfantelijk aan en ik geef hem een schouderklopje.
Dan klapt de paarse lady in haar handen.
Okay and now, international làw.’
De Amerikanen naast me lachen. ‘International loooow,’ fluisteren ze zacht.
De jonge blonde professor negeert onze grapjes. Op haar minuscule hakjes tippelt ze rond terwijl ze energiek begint te praten over humanitaire interventies. Wat is een humanitaire interventie? Welke humanitaire interventies kennen we? En vooral, wanneer is een humanitaire interventie gerechtvaardigd?
Okay, I now want you to discuss this topic with yout neighboooouuur…
(De afwezige –r rolt door de kamer). Even is het stil, dan klinkt er gegniffel.
Ik buig me naar Thora, mijn Indonesische buurvrouw.
‘Hoe maken we een legal case voor humanitaire interventie?’ vraag ik haar.
‘Nou technisch gezien mogen humanitaire interventies niet,’ antwoordt zij. ‘Deze opdracht is zinloos.’
De professor kijkt ons ondeugend aan.
‘Sttt,’ zegt ze en ze legt haar vinger op haar lippen. ‘They need to find that out by themselves.’

We gaan in groepjes uiteen, maar in het internationale recht vinden wij geen aanknopingspunten. Teleurgesteld komen we terug.
‘Ik zie dat jullie allemaal ontdekt hebben dat humanitaire interventies eigenlijk geen legaal bestaansrecht hebben?’ vraagt ze tevreden.
‘Volgens Artikel 2 (4) van de UN Charter is de use of force verboden, tenzij er sprake is van zelfverdediging en/of er een resolutie ligt van de Security Council. Dus alleen wanneer een staat in direct gevaar is en defensief handelt of de VN Veiligheidsraad het gebruik van geweld autoriseert is militair handelen gerechtvaardigd. Humanitaire interventies bestaan bij de gratie van use of force, ergo: humanitaire interventies zijn overtredingen van internationaal recht.’
Ze kijkt ons triomfantelijk aan. De klas knikt gelaten.
‘En in het geval van Kosovo?’ vraagt Merinco hoopvol.
‘Volstrekt illegaal.’

Vervolgens begint de professor een enthousiast pleidooi voor een einde aan alle illegale humanitaire interventies die zogenaamd plaatsvinden om universele mensenrechten te beschermen, maar in de praktijk de belangen van westerse mogendheden dienen.
Ze lacht er lief bij.
Er is iets raars met internationaal recht
, denk ik.
|umanitaire interventies zijn pas gerechtvaardigd als internationaal recht dat toestaat. Maar internationaal recht is helemaal niet rechtvaardig. China of Rusland kunnen mensenrechten voortdurend schenden, omdat ze een permanente zetel in de VN Veiligheidsraad hebben en dus een veto kunnen uitspreken over elk voorstel dat hen niet bevalt. Maar dat betekent nog niet dat humanitaire interventies in zichzelf fout zijn… Internationaal recht worden door grote staten net zo misbruikt als humanitaire interventies. It’s all power politics.

Ik steek m’n vinger op en leg mijn gedachten aan de professor voor.
Ze knikt en glimlacht.
‘Ik hoor dit vaker,’ zegt ze. ‘Maar er is geen redden om gefrustreerd te zijn, internationaal recht is dynamisch en verandert voortdurend. Dat maakt het rechtenprofessoren en politicologen toch alleen maar interessant. Ik houd wel van deze spanning. Kosovo was fout, dat maakt het zo interessant.’
Ik kijk haar niet-begrijpend aan. Is dat een antwoord op mijn vraag?

Naast mij knikt Merinco goedkeurend.
In het dagelijks leven neemt hij het regelmatig op voor wijlen Milosevic.
Ook gelooft hij dat Nederland Milosevic toen hij vastzat in het International Criminal Court hem expres dood heeft laten gaan, omdat ze wisten dat hij nooit veroordeeld kon worden.
She is really nice,’ fluistert hij in m’n oor. ‘Really, really nice.’
Ik haal m’n schouders op en staar weer naar buiten.
Internationaal recht is maar een mistig landschap.

Geef een reactie

X