Blog

01 mrt / Het Mozaïek van de Arabische Revolutie (deel 2)

Het Mozaïek van de Arabische Revolutie (deel 2)

Er waait een storm door het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Na Tunesië en Egypte is de Arabische wederopstanding een feit. Het volk wil af van haar corrupte leiders en de onderdrukkende autoritaire systemen. Ze wil vrijheid en soevereiniteit, want ook na zestig jaar onafhankelijkheid van de kolonisators is de regio nog even afhankelijk van het Westen als voorheen. Vandaag deel 2 van de zogenaamde ‘revolutiereeks’. Met deze keer naast updates over Libië en Egypte ook aandacht voor het Arabisch Schiereiland en de Golfregio: Saoedi-Arabië, Jemen, Oman, Bahrein en de kleinere Golfstaten de VAE (Verenigde Arabische Emiraten) en Qatar.

Egypte
Terwijl in Egypte de revolutie nog steeds uitbundig wordt gevierd en er voortvarend aan de slag wordt gegaan door volk en interim-regering en in Libië nog immer gestreden wordt om de Khadaffi’s laatste strohalm: Tripoli, rommelt het van Marokko tot Iran.
In Tunesië is Premier Ghannouchi afgelopen weekend afgetreden. Een politieke impasse dreigt. Sinds de revolutie zijn er voortdurend demonstraties en opstanden en ook dit weekend vielen er nog doden in de Tunesische hoofdstad Tunis.

In Egypte lijkt de revolutie succesvoller.  Het volk is nog niet helemaal tevreden. Zo is er vrijdag een miljoenendemonstratie voor het afzetten van de nog door Mubarak benoemde Premier Shafik. Maar tegelijkertijd zijn de Egyptenaren positief over het grote (publieke) corruptieonderzoek dat door het Openbaar Ministerie in gang is gezet. De eerste resultaten worden nu door de staatstelevisie bekend gemaakt. Met afkeer en woede wordt er gereageerd op de vele schandalen en het uitgebreide netwerk aan betrokkenen. Tegelijkertijd gaat hier wel een reinigende werking van uit. Op dit moment wordt er opgeroepen tot een wekelijkse vrijdag van evaluatie van de revolutie. Elke vrijdag zou Tantawi, het hoofd van de Hoge Militaire Raad op radio en televisie verslag moeten doen van de laatste wetsvoorstellingen en hervormingen. Een van die hervormingen is dat stemmen straks mogelijk moet worden gemaakt met een ID-kaart in plaats van een stempas. Een stempas moet door de burger zelf worden aangevraagd, wat vaak tot fraude en corruptie leidde. Ook was het voor sommige bevolkingsgroepen (zoals de Koptische christenen) haast onmogelijk om een dergelijke stempas te bemachtigen. Iedere Egyptische staatsburger heeft echter een ID-kaart. Dit zou het dus veel eenvoudiger maken om te stemmen. Een ander wetsvoorstel dat nu in de maak is, is de invoering van minimum- en maximumjeugdloon. Dit zou studenten een eerlijkere kans op de arbeidsmarkt moeten geven en moeten leiden tot een systeem waarbij studenten op basis van hun opleidingsgraad worden betaald en niet langer op basis van sociale klasse en afkomst.

Libië verkeert ondertussen in een bloederige impasse. Anti-Khadaffitroepen rukken op naar de hoofdstad Tripoli die voor een deel al in handen is gevallen van het volk en overgelopen soldaten. Afgelopen zaterdag viel de voorstad Zawiya (zo’n 50 km. Van Tripoli) in handen van de opstandelingen. Een burgeroorlog dreigt, zeker nu zowel de opstandelingen als de keurkorpsen en huurlingen van Khadaffi over militaire voertuigen en wapens beschikken.

Ondertussen wordt er in de tweede grootste stad van het land – Benghazi – door burgers en opstandelingen uitgezocht hoe besturen eigenlijk moet. Twaalf comités beraadslagen zich nu over het dagelijkse bestuur van de stad en denken na over een nieuw Libië. Overgelopen soldaten houden de elektriciteitscentrale in werking en burgers worden opgeroepen hun werkzaamheden te hervatten om zo het sociale leven draaiende te houden. De activiteit van de stad moet Khadaffi een doorn in het oog zijn. Immers, als hij echt controle had, zou hij de stad eenvoudig uit kunnen roken door alle toegangswegen van voedsel, water en elektriciteit naar de stad te blokkeren. Hij is echter de macht kwijt. Als een kat in het nauw strijdt hij nog, maar zijn laatste dagen lijken redelijkerwijs geteld. Ondertussen stijgt het dodental flink. Schattingen lopen uiteen van 3000 tot 7500 doden, waarbij alleen al in Benghazi 2000 en in Tripoli 1000 doden zijn geteld. Intussen is een eerste team van Artsen zonder Grenzen in Benghazi geland. De VN Veiligheidsraad heeft verschillende sancties aangenomen, maar militair ingrijpen blijft vooralsnog uit. De British Royal Airforce heeft zo’n 150 Europese Staatsburgers uit de woestijn opgepikt, waaronder ook een aantal Nederlanders. Ook de Duitse luchtmacht heeft Duitsers en Nederlanders opgepikt. Ondertussen dreigt er een acute humanitaire crisis aan de grens. 20.000 Egyptische gastarbeiders zijn gestrand, net zoals vele Tunesiërs, Indiërs, Turken en gastarbeiders uit verschillende (Zwart-)Afrikaanse landen. Volgens de VN verkeren zij in acute nood en moeten zij zo snel mogelijk worden voorzien van voedsel, onderdak en andere eerste levensbehoeften.

Het Arabisch Schiereiland en de Golfregio

Jemen
De opstand van Tunesië en Egypte zorgt voor grote onrust in Noord-Afrika (naast Libië ook Marokko, Mauritanië en Noord-Sudan), maar vond het snelst gevolg in Jemen. Dit straatarme land met de grootste economische en maatschappelijke achterstand in de hele regio verkeert de facto al sinds 1960 in een voortdurende staat van onrust, schermutselingen en proxy war. Het zuidelijke buurland van Saoedi-Arabië is al vijftig jaar een voortdurende bron van zorg voor het Saoedische Koninkrijk, maar is sinds de aanslagen van ‘elf september’ ook internationaal een zorgenkind geworden – niet in het minst voor de Amerikanen die in Jemen een terroristisch bolwerk zien. In 1962 pleegde het Jemenitische leger een coup tegen de toenmalige Koning Imam Mohammed al-Badr. De koning wist echter te vluchten naar Noord-Jemen van waaruit hij in samenwerking met een aantal stammen een tegenoffensief tegen het socialistische Zuid-Jemen begon.

Dit leidde tot een jarenlange bloederige burgeroorlog. Zuid-Jemen onder leiding van Abdallah al-Sallal die steun ontving van de Egyptische president Gamel Abdel Nasser terwijl de koningsgezinden steun ontvingen van het Saoedische koningshuis. In 1966 stuurde Egypte een troepenmacht van 70.000 soldaten. In 1967 vertrokken de Britten uit Aden, een laatste Britse enclave waarna in Zuid-Jemen onmiddellijk de (Marxistische) Volksrepubliek van Zuid-Jemen werd uitgeroepen. Uiteindelijk werd in 1979 een eenheidsverklaring getekend, maar de twee Jemens bleven buitengewoon vijandig naar elkaar en koesterden voortdurend achterdocht tegen Saoedi-Arabië. In mei 1990 fuseerden de twee staten in de Republiek van Jemen onder leiding van de Noord-Jemenitische leider Ali Abdallah Salleh (de huidige president) die eerder ook leider was van de Republikeinse Jemenitische Arabische Republiek in het Noorden. In 1994 brak opnieuw een korte maar hevige burgeroorlog uit na een opstand van hooggeplaatsten Zuid-Jemenieten.

Uiteindelijk wist het Noorden de orde weer te herstellen, maar Jemen blijft buitengewoon wankel en instabiel. Het ruige ontvolkte land met een (mannelijke) bevolking die vrijwel geheel verslaafd is aan de drug Quad (die de hele dag, maar met name in de middag wordt genuttigd waardoor het hele maatschappelijke leven stilligt), is de geboorteplaats van de vader (en clan) van Osama Bin Laden. In Jemen zijn verschillende trainingskampen en basissen van Al-Qaida. Vandaag de dag draait de strijd vooral tussen bevolkingsgroepen die streven naar een Islamitischer Jemen en hen die streven naar een socialistisch dan wel democratischer Jemen. Hoewel Ali Abdallah Salleh een van de meest gehate leiders in de Arabische regio is, wordt hij toch in het zadel gehouden door Saoedi-Arabië en de VS. Uit angst voor verdere destabilisatie van Jemen, het oprukken van islamitische extremisten en potentiële instabiliteit van het olierijke Saoedi-Arabië wordt zijn tirannieke wanbestuur getolereerd.

Salleh heeft verschillende hervormingen aangekondigd en heeft herhaaldelijk aangegeven dat zijn zoon zich niet verkiesbaar zal stellen. Het is echter maar de vraag of de Jemenitische bevolking daar genoegen mee neemt. Salleh is 64 jaar oud. Hij is net zoals 46% van de Jemenieten een Zaidi sji’iet. De soennitische meerderheid van 52% zijn over verschillende wetstalen verdeeld (Shafi, Maliki en Hanbali-school) en kennen dus verschillende interpretaties van de islam. Deze religieuze scheidslijnen spelen ook een rol. Iran steunt sji’ieten in de hele regio en probeert zo aan geografische en religieuze invloed te winnen. Tegelijkertijd vecht Saoedi-Arabië voor een soennitische en puriteinse regio. Sahelh’s sjiitische afkomst geeft hem de mogelijkheid om directe banden met Iran te onderhouden want blijkt uit Khatami’s staatsbezoek in 2003 en Ahmedinajad’s ontmoeting met Salleh in december 2010. De Saoedische steun voor Salleh is dan ook verrassend en kan alleen verklaard worden aan de hand van machtspolitiek en promotie van stabiliteit in de regio.

2 Comments
  • Jan Hamer

    Een kat in nood maakt rare sprongen, ik hoop niet dat Khadaffi in een wanhoopspoging massavernietigingswapens in gaat zetten tegen zijn eigen volk.

    Beantwoorden
  • Henny Behrens

    Zoals ik al eerder aangaf: zolang regiems de vriendjes van de VS zijn lopen wij er achteraan. Ons koninklijk huis moet zo nodig nu weer naar Bahrein. Ons koningshuis gaat met grote regelmaat naar foute regiems.
    Ook met de Sjah van Perzie waren ze dik bevriend.
    Hoe de Sjah zijn land afkneep werd niet gesproken.
    Ook het Saoedische koningshuis zal er ooit aan moeten geloven.
    Ik zie vele van die leiders nooit voor een Int.Tribunaal verschijnen.
    Alleen Khadafi willen ze nu graag voor het gerecht slepen.
    Logisch want dat was een vijand van de VS.
    Denk je dat er ooit een Israëli voor een tribunaal zal komen, No Way.
    Dat land hebben we al veertig jaar geleden van een atoomwapen voorzien. Dat land noemen we voor het gemak een ‘democratie’.
    Obama kan net als alle vorige presidenten geen kant op.
    Ze zitten allemaal ‘gevangen’ in de Joodse lobby.
    De Joodse Lobby is de werkelijke macht in de VS.
    Saoedi Arabië zal dus met alle middelen die mogelijk zijn, de steun blijven houden van het westen.
    Olie dollars zijn alles bepalend.
    Laten we hopen dat de bevolkingen van al die landen ook eens een beetje echte democratie gaan beleven en dat er niet nog meer slachtoffers vallen.
    Gezien mijn leeftijd ga ik dat waarschijnlijk (voor een deel) niet meer meemaken.

    Beantwoorden

Geef een reactie

X