Blog

20 jan / Het moralisme van Jezus, Locke en Rousseau

De afgelopen dagen konden mensen via Twitter een voorproefje opvragen van mijn nieuwe verhalenbundel ‘Zonder verhalen ik niet leven’. Omdat het voorproefje velen wel beviel, volgt nu nog appetizer uit dat andere nog ongepubliceerde boek… Mijn aankomende debuutroman Zetá.

‘Ik zweer het moralisme af,’ zei ik tegen de priester.
Ik zag het knipperen van zijn ogen achter het houten vlechtwerk van de biechtstoel. Zijn priesterboord was een dansend wit vierkantje omringd door duisternis en zwart.
Ik schraapte mijn keel.
‘Het leven is te complex om simpelweg terug te brengen tot enkele wetten en regels.’
‘Toets alles en behoud het goede,’ mompelde de priester zacht.
Ik negeerde zijn woorden en sprak verder.
‘Het moralisme bepaalt en bindt. Verantwoordelijkheidsgevoel als bijproduct. Als norm niet als waarde. Maar verantwoordelijkheidsgevoel is niet de vrucht van opvoeding en onderwijs. Alleen als ik vrij ben kan ik kiezen. Alleen als ik kies kan ik de verantwoordelijkheid voor mijn keuzes nemen. Alleen als ik verantwoordelijkheid neem, wordt norm verheven tot waarde. Alleen als de mens waarde heeft, heeft het leven een moraal.’
Ik haalde diep adem. De priester luisterde in stilte en interrumpeerde niet langer.
‘Kortom,’ vervolgde ik langzaam, enigszins vermoeid door mijn eigen woorden. ‘Het moralisme is zinloos. Een zonde en het is vreselijk dat de kerk zich er tot op heden zo schuldig aan maakt. Het christendom heeft zichzelf bezoedeld.’
‘Dat is een normatieve uitspraak,’ zei de priester streng, mij terecht wijzend.
‘Ja, maar een die geboren is uit de vrije wil, mijn eigen vrije wil.’
‘Ja, ja…’
We waren stil. Ik staarde naar het witte vierkantje, een zeilbootje dat deinsde op zwarte golven.
‘Je praat als John Locke en in iets mindere mate als Rousseau,’ zei de priester toen.
‘Hebt u ze gelezen, padre?’
‘Natuurlijk, een geestelijke moet bekend zijn met niet-geestelijke gedachten. Maar hoewel zij grote filosofen zijn, is geen van hen zo’n grote meester als Jezus Christus. Vergeet dat nooit.’
‘Nee padre, dat zal ik niet doen.’
‘Bestudeer vaker zijn gedachten.’
‘Mmm, ik ben vertrouwd met zijn ideeën.’
‘Waarheden, waarheden…’ Zei de priester dringend.
‘Ja, ja… ik weet het,’ verzuchtte ik.
‘Is er nog iets anders wat ik voor je kan doen. Wil je nog biechten? Is er een zonde die op je hart drukt?’
‘Nee, alstublieft, houd op. Geen tussenpersonen meer, geen menselijke brug tussen God en mens. Het is aan mij, aan mij!’ Riep ik.
Ik zag het schichtige wit van zijn oogleden haastig heen en weer flitsen.
‘Goed, goed, ik zal je niet vragen om tien Weesgegroetjes te bidden. Ik zou niet durven om de vervloekte moralist uit te hangen,’ zei de priester, niet helemaal zonder zelfspot.
‘Dank u, padre,’ zei ik, terwijl ik langzaam opstond. Toen ik op het punt stond naar buiten te lopen zei ik nog snel: ‘Ik zweer het moralisme af.’
‘Je zweert het moralisme af,’ herhaalde de priester.
‘Als Locke, als Rousseau…’ zei ik.
‘Als Jezus, als Jezus,’ herhaalde hij.
‘Als Hobbes en Kant,’ zei ik onverstoorbaar.
‘Als Jezus, als Jezus,’ mompelde de priester zacht.

By Mounir Samuel in Uncategorized
2 Comments
  • roeleke

    Een interessant stukje, over moralisme, om nu te lezen, terwijl er zoveel ophef is over kinderboeken als Zuurtjes van Jaap Robben en boeken van Tjibbe Veldkamp en Anne van Praag (Nooit meer lief)
    Heb een link naar mijn facebook gedaan.

    Beantwoorden
  • Paul

    Mooi, Monique.

    Beantwoorden

Geef een reactie

X