Blog

09 mrt / Facebook jaagt twijfelende twintiger op in wedloop (of niet?)

Dit artikel schreef ik in opdracht van Trouw als reactie op het nieuwste boek “De wereld aan je voeten. En andere illusies uit het leven van twintigers”. Hier leest u de uitgebreide versie.

Er is de afgelopen maanden weer veel te doen geweest om het “sociale” medium Facebook. Niet alleen woedt er een alsmaar hevigere discussie over internetvrijheid en de privacy van persoonsgegevens; daarnaast komt er ook een steeds groter maatschappelijk-ethische debat op gang. De pseudowetenschappelijke en semi-psychologische rapporten stapelen zich op over het algemeen nut en de persoonlijke schade van dat machtige Facebook dat in 2012 de grens van een miljard gebruikers overschreed en daarmee de grootste (digitale) gemeenschap ter wereld vormt. Een overzichtje in Spits! op donderdag 7 maart schetste een warrig beeld van de vele kwaden en kwaliteiten van Facebook (met de daarbij behorende “likes” en “dislikes’). Zo zou uit “onderzoek” blijken dat Facebook ons jaloers zou maken (dislike), dik (dislike), ons geheugen scherp zou houden (like!), ons zelfvertrouwen op zou vijzelen (like!) of juist af zou breken (dislike), de stembusgang verhoogt (like!), ons jaloers maakt (dislike) maar wel gelukkig (like!) of juist niet (dislike).

En nu is er het boek “De wereld aan je voeten. En andere illusies uit het leven van twintigers” van Trouw-journaliste Marijke de Vries die in een voorpublicatie haar worsteling beschrijft met Facebook. Dat rare digitale-ding waar succesvolle hoogopgeleide twintigers elkaar de loef af steken met hun posts over hippe feesten, geweldige banen en laatste prestaties.

Hoever ga je hierin mee? is de grote vraag. En hoe belangrijk is het om “geliked” te worden?
De Vries worstelt onder meer met de al dan niet digitale aankondiging van haar nieuwe boek. Of om met haar eigen woorden te spreken: “Aan de ene kant wil ik mijn boek maar al te graag aan de man brengen, aan de andere kant wil ik niet zo’n ‘heks’ zijn die haar zogenaamde succes uitvent op haar Facebookpagina en daarmee anderen intimideert.”
Een terechte, maar ook een wat vervreemdende worsteling, want blijkbaar heeft de Vries er geen moeite mee om haar boek wel uitgebreid in een nationale krant aan de man te brengen. Een vlugge blik op haar Facebookpagina toont dat ze 240 vrienden heeft, een gering aantal ten opzichte van de dagelijkse 356.000 Trouw-lezers. Overigens resulteerde mijn vluchtige bezoek aan haar verder “afgeschermde” pagina ook nog even in de constatering dat de Vries de cover van haar boek toch maar tot portretfoto heeft gebombardeerd. Tja, blijkbaar won de trots het uiteindelijk van de gêne. Of luisterde ze maar naar haar uitgever die haar waarschijnlijk zal vertellen dat het dom zou zijn dit niet te doen. Een advertentie in de krant houdt hoogstens een halve seconde de aandacht vast, maar met Facebook zijn we inderdaad “vergroeid”. Een digitale aankondiging van een boek leidt dus tot veel meer exposure, shares, retweets en wellicht de broodnodige digitale mond-tot-mond-reclame, die meteen tot betere verkoop leidt want even doorklikken naar Bol.com en je hebt het boek de volgende dag in huis.

De kwestie van het al dan niet lanceren van een nieuw boek is echter slechts een uitvloeisel van een veel groter vraagstuk. Namelijk, de strijd van de succesvolle jonge twintiger die kampt met “twijfels, onzekerheden, ambitie en de drang om onszelf te onderscheiden. Naar ons idee meer dan andere generaties twintigers.” En: “We proberen koste wat het kost te voldoen aan onze eigen, torenhoge verwachtingen. Mijn twijfel over het al dan niet op Facebook melden van de geboorte van het boek is exemplarisch. We willen ons profileren en gezien worden, en tegelijkertijd schamen we ons daarvoor, zeggen we soms liever niets, en relativeren we onszelf kapot.”
Het gevoel voortgejaagd te worden, alle kansen te moeten pakken, volmaakt gelukkig te zijn en vooral niets te missen, jaagt ons op en resulteert in een onbewuste competitieve wedloop. Deze strijd zag ik met eigen ogen tussen mijn medestudenten plaatsvinden die allemaal die ene beste student met het grootste netwerk, de meest imponerende stages, de indrukwekkendste reizen en beste baanperspectief wilde zijn. Ondertussen woedt de crisis en zie ik mijn medestudenten onder grote twijfel gebukt gaan. Het lukt hen niet een baan op niveau te vinden. Na drie maanden stage zitten ze weer thuis. Banken, de overheid, internationale organisaties, NGO’s en grote multinationals – alles zit op slot. De hippe succesvolle jonge twintiger is dus wellicht wel jong en hip, maar helemaal niet zo succesvol. Wij zouden de “creme de la creme” van de samenleving zijn zoals ons altijd op de middelbare school werd voorgehouden. De patat- en iPod-generatie, die alleen maar welvaart gekend heeft en opgroeide in die geweldige jaren ’90 toen alles kon en alles mocht en het er slechts op leek dat de wereld slechts oneindig leuker en beter zou worden.

Eenzelfde race om de top vind evengoed op kantoren, aan de tafels van de verschillende populaire talkshows, bij debatten, in kroegen en cafés en nu dus ook op Facebook plaats – waar men vooral zoveel mogelijk pagina’s deelt, evenementen aankondigt en feestfoto’s post om te laten zien dat het leven in de lift zit. Wat mij betreft is dit fenomeen echter een maatschappelijke ziekte, resultaat van het liberaal-kapitalistische gedachtegoed waarin je winnaars en verliezers hebt, succes en ultimate failure. En in alle gevallen heb je het aan jezelf te danken. Jij maakt of breekt je eigen leven, jij bepaalt hoe gelukkig bent, hoe rijk en succesvol.
Facebook is dus slechts een digitale variant van het “met ons gaat alles goed”-principe. Speel vooral mooi weer, want wie twijfel toont is zwak, wie tegenval deelt valt prooi aan spot en hoon en wie kwetsbaar durft te zijn bereikt zeker nooit de top.

Er is maar één uitkomst – en dat is niet het afsluiten van je Facebook-account of het blokkeren van je meest succesvolle vrienden: openhartig zijn en ons richten op wezenlijke rust en persoonlijke groei ongeacht het leef-ritme en de haast van een ander. Ik schaam me er niet voor om op mijn blog en Facebookpagina te schrijven over mijn liefdesverdriet. Ik vertel in mijn statusupdates dat ik soms moe ben, of me zorgen maak om het een en ander. Ik probeer problemen aan te kaarten waar de meeste mensen liever niets van weten én… ik mijd sociale media een paar uur per dag, zodat ik mensen even echt in de ogen kan kijken en me af en toe op God hierboven kan concentreren. Want het besef dat Hij (of Zij) mij echt liked… ja dat is voor mij meer waard dan honderd likes van mijn hoegenaamde vrienden.

8 Comments
  • Gerrit-vL

    “Want het besef dat Hij (of Zij) mij echt liked… ja dat is voor mij meer waard dan honderd likes van mijn hoegenaamde vrienden.”
    En dat doet hij.

    Beantwoorden
  • Facebook jaagt twijfelende twintiger op in wedloop (of niet?) | Kerk, religie & nieuwe media | Scoop.it

    […] Er is de afgelopen maanden weer veel te doen geweest om het “sociale” medium Facebook. Niet alleen woedt er een alsmaar hevigere discussie over internetvrijheid en de privacy van persoonsgegevens; daarnaast komt er ook een steeds groter maatschappelijk-ethische debat op gang. De pseudowetenschappelijke en semi-psychologische rapporten stapelen zich op over het algemeen nut en de persoonlijke schade van dat machtige Facebook dat in 2012 de grens van een miljard gebruikers overschreed en daarmee de grootste (digitale) gemeenschap ter wereld vormt. Een overzichtje in Spits! op donderdag 7 maart schetste een warrig beeld van de vele kwaden en kwaliteiten van Facebook (met de daarbij behorende “likes” en “dislikes’). Zo zou uit “onderzoek” blijken dat Facebook ons jaloers zou maken (dislike), dik (dislike), ons geheugen scherp zou houden (like!), ons zelfvertrouwen op zou vijzelen (like!) of juist af zou breken (dislike), de stembusgang verhoogt (like!), ons jaloers maakt (dislike) maar wel gelukkig (like!) of juist niet (dislike). En nu is er het boek “De wereld aan je voeten. En andere illusies uit het leven van twintigers” van Trouw-journaliste Marijke de Vries die in een voorpublicatie haar worsteling beschrijft met Facebook. Dat rare digitale-ding waar succesvolle hoogopgeleide twintigers elkaar de loef af steken met hun posts over hippe feesten, geweldige banen en laatste prestaties. Hoever ga je hierin mee? is de grote vraag. En hoe belangrijk is het om “geliked” te worden?  […]

    Beantwoorden
  • Jeroen

    Mooi geschreven…en inderdaad likes zijn verslavend en de mooiste komen onverwacht en oprecht.

    Beantwoorden
  • janfreak

    Mijn ervaringen met Facebook waren zo slecht dat ik niet wist hoe gauw ik mijn account op moest zeggen. Het is dat ik mijn vermoedens niet kan bewijzen, daarom zal ik er verder dan ook niks over zeggen maar voor mij is Facebook een zeer gevaarlijk medium.

    Beantwoorden
  • har

    vroeger veegden de mensen hun stoepje , nu al stukken minder , nuttige dingen schieten er maar bij in met dat gecomputer

    Beantwoorden
  • peter

    Mooi stuk over moderne media en twintigers.. met een heel mooi slot.

    Beantwoorden
  • Een echte depressie? (3) | Rinie Altena

    […] heb ik een tijdje onder privé moeten zetten en de andere gaf ook al commentaar; te persoonlijk (Monique Samuel over Facebook) en ik had de mensen uit mijn directe omgeving er herkenbaar in betrokken. Ik heb aan […]

    Beantwoorden

Geef een reactie

X