Blog

27 okt / Derde wereld geëmancipeerder dan Nederland

Uit het Nederlands Dagblad van dinsdag 26 oktober…

De positie van vrouwen in de derde wereld verbetert sterk, juist in heel moeilijke omstandigheden als burgeroorlogen. Nederland daarentegen zakt juist op de internationale ranglijst van gelijkheid tussen man en vrouw. Grijs-blank mannelijk rechts Nederland zal zich bij de samenstelling van het nieuwe kabinet vast de vingers aflikken.
Door: Monique Samuel

Vorige week maakte het blad Opzij de honderd machtigste vrouwen van Nederland bekend. Zoals ik van tevoren al aan een vriendin voorspeld had, stond koningin Beatrix op nummer een. Misschien dat sommigen dat leuk vinden, maar ik ben teleurgesteld. De machtigste vrouw in Nederland is degene die constitutioneel gezien de minste rechten heeft. Natuurlijk is het waar dat de
koningin ,,de krachtige invulling van haar buitengewone functie op haar eigen conto mag schrijven” (aldus de jury), maar tegelijkertijd is zij met handen en voeten gebonden. Op het moment dat ze denkt een assertieve stap te zetten door Lubbers als informateur aan te wijzen, wordt de speciale gezant door Rutte en Verhagen zonder pardon aan de kant gezet.

Als het gaat om echt machtige vrouwen hebben we het al jaar en dag over Agnes Jongerius en Neelie Kroes. Voor de rest zijn het vooral televisiepersoonlijkheden, actrices en musicalsterren die er nog iets toe doen. Voor mij is Claudia de Breij geenmachtige vrouw. Op een honderd machtigste mannenlijst zou ze geen schijn van kans hebben gemaakt.

Karig gesteld is het ook met machtige vrouwen in het kabinet. Van de twaalf ministers en acht staatssecretarissen zijn ermaar drie vrouw. Het argument van premier Rutte dat hij slechts de beste en meest ervaren mensen (lees: mannen) heeft gekozen, is ronduit kwetsend. Zijn mannen per definitie intelligenter of scherpzinniger? Nee. In Nederland zijn zes op de tien universitaire studenten
vrouw en in de exclusieve masteropleiding die ik volg, ligt de verhouding zelfs op acht van de tien (bij een totaal van dertig studenten). Wij zijn de beoogde topdiplomaten van de toekomst. Dat wordt nog interessant als het meest mannelijke departement aller departementen (hetministerie van Buitenlandse Zaken) straks overspoeld wordt door een vloedgolf van vrouwelijke kandidaten.

Dat de huidige mannelijke ministers ervaren zijn, is wel een valide argument. Maar waarom is dat zo? Omdat ze
vanaf begin af aan veel meer kansen hebben gekregen. Als er nu een nieuwe vrouwelijke minister voor financiën zou worden geïntroduceerd, zou zij na twee ambtstermijnen ook heel ervaren zijn. Maar nee, Jan-Kees de Jagers termijn wordt zonder pardon
verlengd. Net zoals die van Donner en Verhagen. Grijs-blank mannelijk rechts Nederland zal zich bij de
samenstelling van dit kabinet vast de vingers aflikken.

Het lijkt erop dat er in Nederland een serieus genderprobleem heerst. Waar in Duitsland een vrouwelijke bondskanselier en een homoseksuele vicekanselier het land opnieuw op de kaart zetten als zijnde de economische en progressieve motor van Europa, lijkt Nederland terug bij de jaren vijftig. Niet voor niets is ons land afgezakt op de internationale ranglijst van gelijkheid tussen man en vrouw. Nederland komt met de negentiende plaats nog na landen als de Filipijnen en Lesotho. En de verwachting is dat ons land
op de wereldranglijst de komende jaren alleen maar verder zal dalen. Vooral als onze enige machtige vrouw, koningin Beatrix abdiceert en de impact van de huidige ultramannelijke regering ook in de samenleving voelbaar wordt.

Opvallend is dat de positie van vrouwen in de derde wereld inmiddels sterk verbetert. De opleidingsgraad van vrouwen neemt wereldwijd toe en ook de arbeidsparticipatie en sociale positie van vrouwen is in veel landen aanmerkelijk veranderd. Vooral in
landen met conflict- situaties blijken vrouwen de sterke schouders die het gezin bijeenhouden en de zorg voor man en kinderen op zich nemen. Thoraya Obaid, chef van het VN Bevolkingsfonds (Unfpa) concludeerde bij de presentatie van het Wereldbevolkingsrapport, vorige week woensdag, dat burgeroorlog het zelfbeeld van vrouwen sterk verbetert en de sekserol in landen en gebieden met veel geweld drastisch verandert. ,,De moeders, zij gaan erop uit om kostwinnaar te worden”, aldus Obaid. Noodgedwongen doen vrouwen in conflictgebieden dingen die ze anders nooit ter hand zouden hebben genomen. Wanneer het conflict beëindigd is, keren deze vrouwen niet zomaar naar hun traditionele rol terug. ,,Het zijn vaak de vrouwen die aansturen op vrede”, stelt de Saudische VN-chef. Maar het zijn ook de vrouwen die het land weer opbouwen. De mannen – dood, berooid, gebroken of gewoonweg verdwenen – tonen vaak veel minder veerkracht. De opkomst van de vrouw als hoofd van het gezin zien we niet alleen in landen waar bloedige burgeroorlogen hebben plaatsgevonden (met name in Afrika verandert de rol van de vrouw snel), maar doet zich ook voor in gewelddadige macho-samenlevingen in Latijns-Amerika en de Cariben.

Tegelijkertijd vindt er in Europa en Noord-Amerika eenenorme emancipatie onder migrantenvrouwen plaats. Ook
hier geldt: ,,Als een vrouw eenmaal de verantwoordelijkheid heeft geproefd, kan ze niet terug naar een afhankelijke positie”, aldus Obaid.

Bolivia, Haïti, Chili, Jamaica, Argentinië, Peru, Mozambique, India, Guinee-Bissau, Panama, Indonesië… het zijn slechts een aantal van de vele landen die een vrouwelijk regeringshoofd hebben gehad. Deze landen zijn in zeker opzicht verder dan Nederland. Alle partijleiders in Nederland zijn op dit moment man, GroenLinks en de Partij van de Dieren uigezonderd. Hetzelfde geldt voor de
partijbesturen, de jongerenpartijvoorzitters en de besturen van jongerenpartijen, opnieuw uitgezonderd GroenLinks.
Dit biedt weinig hoop voor de nabije toekomst.
Mijn voorspelling voor nummer een van de honderd
machtigste vrouwen van volgend jaar is Maxíma…

Monique Samuel-de Bruin studeert international relations en diplomacy aan de Universiteit van Leiden.

Geef een reactie

X