Blog

09 jul / De strijd om een nieuw Egypte

Met de ondergang van de Moslimbroeder-president Mohammed Morsi en de daaropvolgende gewelddadige uitbarsting tussen islamitische milities en het leger is de decennialange onderhuidse strijd tussen politieke islamisten enerzijds en het Egyptische leger anderzijds tot een openlijke uitbarsting gekomen.

Opnieuw zit het Egyptische volk klem tussen de twee ondemocratische machthebbers van Egypte. Het land houdt haar adem in terwijl zowel christenen als moslims massale gebedsacties organiseren voor de toekomst van hun land. Een toekomst waarin de meerderheid van de bevolking een civiele en democratische regering voor ogen heeft en een sterk teruggedrongen rol voor het leger ziet. Maar de werkelijkheid is weerbarstig. De fanatieke aanhangers van de Moslimbroederschap en haar extremistisch-islamitische geestverwanten weigeren de nieuwe politieke realiteit te erkennen. Die luidt dat Mohammed Morsi niet de publieke steun heeft verkregen waarop hij hoopte en de populariteit van zijn Vrijheid- en rechtvaardigheidspartij tot een ultiem dieptepunt is gedaald. De huidige malaise is aan henzelf te danken. Door geen concessies te willen doen, de parlementaire verkiezingen continue uit te stellen, de uitspraken van het Hooggerechtshof te negeren en een islamitische grondwet op te stellen waarin het leger in ruil voor politieke steun aan de nieuwe regering ontegenzeggelijk veel macht kreeg, hebben zij de militaire overname zelf in de hand gewerkt. Zonder krachtig parlement of gerespecteerd Hooggerechtshof en zonder vrijwillig op te stappen bij aanhoudende demonstraties zoals ex-president Hosni Mubarak deed, kon alleen het leger nog ingrijpen om grotere chaos te voorkomen.

Dit was ook het doel van de demonstranten op 30 juni – de massale protestdag tegen Morsi en de Moslimbroederschap, waarbij volgens verschillende bronnen tussen de 17 en 33 miljoen demonstranten de straat opgingen.

Dat het geen makkelijke strijd zou worden wist iedereen. In de aanloop naar “30/6” zoals de massale demonstratiedag in de volksmond werd genoemd liep de spanning op. In de vele discussies op straat en in de cafés hoorde ik vrijwel voortdurend de vergelijking met de Libische oud-dictator Khadaffi die weigerde op te geven en zich letterlijk doodvocht. “Morsi is anders dan Mubarak,” werd mij keer op keer verteld. “Hij treedt pas af als het leger hem daar toe dwingt of hij zelf vermoord wordt.”

Ook zij die nooit eerder de straat opgingen besloten deze keer wel te demonstreren zoals sommige van mijn eigen familieleden. “Het is nu of nooit,” was het algemene gevoel. De economische en politieke wantoestanden waren zo groot en de Moslimbroeders en Salafisten – geruime tijd coalitiepartner met hun Nour-partij – trokken zoveel macht en maatschappelijke functies naar zich toe dat men begon te vrezen voor een Iraans scenario: een land geregeerd door een religieuze elite die haar macht zo goed heeft geconsolideerd dat je er eigenlijk niet meer vanaf kan. Daarbij werden niet alleen publieke functies massaal overgenomen; de publieke ruimte werd ook naar de hand gezet. Zo probeerde men de sluitingstijden van winkels, cafés en restaurants flink terug te schroeven zodat men vroeg naar bed zou gaan om het ochtendgebed te verrichten – niet toevallig ook het eerste van de tien punten zoals in 1928 opgesteld door Moslimbroederschap oprichter Hassan al-Banna. De huwbare leeftijd voor meisjes zou in fases worden teruggebracht tot negen en de president wilde eigenhandig vrouwenbesnijdenis weer legaliseren.

Maar het was nooit de bedoeling van de vele demonstranten dat het leger de nieuwe machthebber van Egypte wordt. Het was het onmogelijke dilemma van de gewone Egyptenaar – demonstreren tegen de Moslimbroederschap met het gevaar dat het leger weer alle macht naar zich toetrekt, of zienderogen toezien hoe de sociaal-politieke cultuur van Egypte ingrijpend wordt veranderd en de positie van vrouwen en minderheden zienderogen verslechterd. Daarbij vormden de Koptische christenen de meest zichtbare minderheid, maar tot mijn schrik bemerk ik dat ook in Zuid-Egypte de buitengewoon vreedzame Nubische bevolking zich begon te bewapenen omdat zij zich voelde bedreigd door de toenemende politieke macht van de islamisten die de Nubiërs als inferieur en ketters zien. Zij keken op hun beurt naar het Nubische volk in Soedan die al decenialang door het islamistische bewind in Khartoum worden opgejaagd en vermoord.

Het wrang is dat Egypte sinds haar effectieve onafhankelijkheid in 1952 wordt gegijzeld door het leger en de Moslimbroederschap die geheime deals sluiten en tegelijkertijd de angst voor de andere partij cultiveren. Herhaaldelijk hebben Egyptische presidenten geprobeerd een handreiking te doen zoals oud-president Gamel Abdel Nasser die ternauwernood een moordaanslag door de Moslimbroederschap overleefde en vervolgens een enorm repressief regime tegen iedere vorm van politiek islamisme opzette en opnieuw door President Saddat die in een verzoeningspoging vrijwel alle gevangenen weer vrijliet en vervolgens door een militante zijvleugel van de Moslimbroederschap – Islamitische Jihad – werd vermoord.

Hoe heviger de geweldsuitbarstingen in de komende weken zullen zijn, hoe groter de kans dat het Egyptische leger zal aansturen op een definitieve coup – zonder zogenaamde routekaart, civiele interim-president, premier en de voorgestelde verkiezingen binnen zes maanden. Het zou niet voor het eerst zijn dat het Egyptische leger terreurdreigingen aanwendt en zelfs aanwakkert om haar machtsbasis te versterken. Maar ook het Egyptische leger staat er niet zo sterk voor als voorheen, de voltallige oude legerleiding heeft veld moeten ruimen en de maandenlange demonstraties tegen de Hoge Militaire Raad waarbij het Tahrirplein in een nog groter tentenkamp veranderde dan ten tijden van de achttien daagse opstand tegen Hosni Mubarak staan nog vers in het geheugen gegrift. Daarbij heeft het leger veel macht in de Sinai-woestijn verloren wat onder toeziend oog van de Moslimbroederschap gedeeltelijk een vrijstaat is geworden voor jihadisten en terroristisch organisaties en een perfecte uitvalsbasis vormt voor Hamas.

In feite is dit de tijd van de grote ontmaskering. Ook van het leger weet men nu hoe gewelddadig en wreed zij is. Denk alleen al aan de Maspiro-crisis waarbij tientallen Kopten platgereden werden door pantservoertuigen, het geweld tegen de Al-Ahly voetbalfans in Port Said en meer recente slachting van 51 Moslimbroeders.

Direct na het gedwongen aftreden van Morsi klonken dan ook dreigende tweets vanuit de “revolutionaire” hoek. “Het leger moet niet denken dat zij nu de nieuwe farao van Egypte mag worden” en ook: “Wij accepteren geen enkel geweld tegen het volk, ook niet tegen de aanhangers van de Moslimbroederschap”.
Ondertussen rollen de stappen van de “routekaart” door. Het is hopen dat het geweld niet verder escaleert en deze derde weg, en enige uitweg uit de huidige impasse, een echte kans krijgt. Maar of de grote spelers van Egypte ook tot een dergelijke overgave bereid zijn is zeer de vraag. Beiden hebben van de macht geproefd en zijn eraan verslaafd geraakt.

13 Comments
  • Magdy Ramzy

    Monique ik ben altijd eens met je scherp analysis, echter vind ik dat je deze keer het leger in een iets negatieve licht zet. Het leger beseft dat het volk stuurt op een democratie en hebben het leger nodig voor steun en niet om de macht over te nemen. Ten tweede alle visuele bewijs en de verslagen van de bewoners rond de Presidentiele gaarde gebouw gisteren bij Lamies op CBC toont dat de MB zijn degene die met een voorbereid aanval begonnen en eigenlijk zelf ook mede schuldig zijn in het doden en verwonden van hun eigen mensen. Wij zegen in Arabisch “degene die begint is schuldig” “Ëlbadie Athlam”. Ik ben blij dat je veilig hier bent want ik had gedacht dat je zeker midden in Tahrir staat deze dagen. Groetjes

    Beantwoorden
  • harry

    Tja, hoeveel bloed moet er nog door de Nijl stromen, voordat er iets is van wat de bevolking echt wil is opgebouwd?
    Het gaat uiteindelijk om de macht, maar komt die macht uit de loop van een geweer of van religieuze fanatici die hun eigen gelijk willen opdringen of komt de macht vanuit een stembus en komt er dan een parlement en regering die echt eens rekening houd met wat 60 miljoen Egyptenaren willen.

    Beantwoorden
  • Adrie de Jong

    Beste Monique,

    Dankjewel voor je uitleg over hoe het leger te keer is gegaan door de jaren heen, waardoor jouw zorg omtrent hun macht- en moordlust, en evt angst voor onbetrouwbaarheid, te begrijpen zijn. Ik begrijp Minister Timmermans nu ook veel beter.

    Persoonlijk denk ik dat er een nieuwe tijd is ingetreden en denk ik meer in de richting van Magdy Ramzy, maar dat is puur gevoelsmatig en niet gestoeld op kennis ofzo.

    Met de protesten bij Mubarak werd uitgelegd hoe het leger bestaat uit velen van het volk en ook hoe veel economische belangrijke bedrijven in handen zijn van het leger. Kortom, het leger is doordrenkt van het besef dat het uit het volk bestaat.

    Ook bij Mubarak werd er gejuicht om het leger toen het zich bij het volk voegde. Hoewel daarna nog verkeerde beslissingen zijn genomen, denk ik wel dat er en bewustzijn is losgekomen bij het leger en een wijziging in aanpak. Daarbij zijn er nu anderen aan de top dan in de tijd van Mubarak.

    Ik ben juist blij met het leger, omdat daardoor de fanatieke Moslims niet uit de hand kunnen lopen, zoals je dat nu ziet in Turkije. Het doet me erg veel pijn dat het Erdogan gelukt is het leger in te dammen en je ziet hoe weinig democratisch Turkije (aan het worden) is.

    Als het leger nog krachtig was geweest, zoals die in Egypte, had deze neerwaartse spiraal van Erdogan geen kans gekregen, zou Turkije eerder voorbereid zijn geweest op het aansluiten op de EU en hadden we daar nu profijt van gehad. Door Erdogans Moslim Partij stagneert alles ! Met de demonstraties sprak Erdogan ook als een dictator: HIJ zou het wel oplossen ! Brrrr !

    Ik vind dat het Egyptische leger echt heeft laten zien dat het ze om de democratie gaat en wat het volk wil. Als het echt een coup had gewild, dan hadden ze dat al gedaan !

    Wees in Godsnaam blij, dat Egypte nog een krachtig leger heeft dat weet op te staan tegen misbruikers zoals Morsi. En laten we bidden dat in Turkije het leger ook weer hun plaats mogen weten te vinden, zodat engerds als Erdogan gecorrigeerd kunnen worden, want het loopt helemaal uit de hand en dat verdienen al die fantastische democratie-wensende Turken niet ! (Hmmmm …. misschien moeten al die Nederlandse Turken toch maar het Turkse leger in, en dan hun familie en vrienden en het gehele Turkse volk bevrijden van het Erdogans-Moslim-Party-juk ! Maar dan moeten ze eerst even bij het Egyptische leger langs voor een paar tips ! ;o) … )

    Het kunnen stemmen is nog niet een democratie. Een democratie eist dat de waarde van het individu gekend wordt, en de Rechten van de Mens als basis van de samenleving toegepast, zodat de regering een omgeving creëert, en in stand houd, waar men kan ontwikkelen en geven van zijn/haar talenten en de mensen de wens hebben de samenleving op te bouwen voor ieders gerief, plezier en welzijn, in een bewustzijn van verantwoordelijkheidsgevoel en de wens dat het iedereen goed gaat en gelukkig is.

    Je hebt weer kort uitgelegd waar de MB en Morsi mee bezig waren, zelfs een pre-moslim-gewoonte als vrouwenbesnijdenis her-invoeren, brrrrr! Het leger noemde het niet voor niks ‘gekken’ die zij van de ‘troon’ af zouden zetten !

    Het leger bestaat uit het volk en staat aan de kant van het volk ! Daarbij, al die bedrijven gaan ook kapot als iedereen alleen maar armer wordt, dus … echte democratie is ook goed voor hún zelfbehoud ! ;o)

    Dankjewel voor je uitleg ! Jij hebt de kennis, ik een gevoel, maar beiden kunnen we hopen dat de routekaart uitgewerkt wordt …. en daar ziet het er wel naar uit ! :o)

    Ik hoop en bid met je mee dat Egypte straks een vrij land mag zijn, en ook voor de vrouwen ! Alles wordt omgewoeld en zichtbaar, en kan gecorrigeerd worden. Het kan zijn tijd nodig hebben, but Miracles May Happen !

    Peace,
    Adrie de Jong

    Beantwoorden
  • Elias

    Beste Monique, met grote waardering volg ik jouw analyses en artikels. Ik ben hier grotendeels met u eens, echter, om fair te zijn, moeten wij onderscheid maken tussen de bevelhebbers van het leger na de eerste golf van de volksrevolutie van 25 januari 2011 (Tantawi) en degenen na de tweede golf van de volksrevolutie van 30 juni 2013 (Elsisi). Het staat buiten kijf dat het leger beleid onder de leiding van Elsisi en zijn loyaliteit zijn totaal anders dan zijn voorganger. Deze leider is m.i. een nationale held die geluisterd heeft naar de wil van het Egyptische volk die zijn land wilde redden van de afgang. Hij heeft het volk (maar ook de vijanden van het volk) beschermd , terwijl Tantawi, die toen regeerde, zat in het complot tegen zijn eigen volk, en heeft het land aan de Moslim broeders ,ondanks hun bloederige geschiedenis, geschonken (de vervalsing van de verkiezingen worden nu ontrafeld bij de rechtbanken). De tegenprestatie was de veilige uittreden van de militaire raad van toen, die de burgers niet heeft beschermd. Elsisi heeft duidelijk kenbaar gemaakt zich niet met de politiek te willen inmengen en geen politieke ambities voor het regeren te hebben. Hij heeft meermalen herhaald dat de functie van het leger is de nationale veiligheid en het verdedigen van de grenzen van het land. Hij “moest” opgetreden toen 35 miljoen burgers de straat opgingen en vroegen hem om hulp. Pas toen heeft hij zijn beroemde toespraak gehouden waarin hij zij: “als wij het geterroriseerde volk niet kunnen beschermen, dan kunnen wij beter doodgaan”. Het verschil tussen beide mannen, hun visies en hun ethiek is enorm, en het zou oneerlijk zijn om beide over een kam te scheren. kijk hoe het leger een bewondering wekkende zelfbeheersing heeft en slechts een defensieve houding heeft tegen de represailles en aanslagen van de MB gewapende milities. Laatst eergisteren toen ze de republikeinse garde aanvielen en tientallen hebben vermoord om Morsi te “bevrijden”. Helaas veel media zijn “biased” en kopiëren de door de MB gesluisde berichten zonder zelf te verifiëren naar de waarheid. De berichtgeving van het NOS hierover was schandalig.

    Beantwoorden
    • Adrie de Jong

      Beste Elias,

      Dankjewel ! Een mens weet altijd onbewust meer dan bewust, omdat het onbewust ook veel signalen opvangt. En samen met het bewuste kom ik dan zo tot mijn mening.

      Jij hebt dankzij al de feiten die jij kent een deel van dat onbewuste in woorden uitgedrukt en naar het bewuste deel gebracht, zodat ik nu ook feiten heb bij mijn gevoel waarom dit Egyptisch leger anders is dan het leger van 2011. Dankjewel daarvoor !

      De MB had tot geweld opgeroepen, waardoor het leger in verscherpte toestand paraat stond, waardoor het maandagochtend uit de hand is gelopen. Heel jammer, maar had MB gewoon, net als de anderen, zonder dit soort oproepen vreedzaam geprotesteerd, dan had het leger zich ook niet schrap gezet ! Ik vind het heel terecht dat die Moslim Broeder die opriep tot geweld gevangen is gezet, hij heeft deze situatie uitgelokt. MB maakt nu veel misbruik van wat maandagochtend is gebeurd en roept hoe gewelddadig het leger is. Gelukkig zijn er filmpjes waarop te zien is dat MB zelf ook met geweren schoten, de kogels uit de lichamen moeten nu uitwijzen door wie die geschoten zijn en met welke gevolgen.

      Nieuwsuur van 10 juli (http://www.npo.nl/programmas/NPS_1223470) behandeld het rapport van Amnesty International, ik vrees te pro-MB, gelukkig stelt Joost Karhof kritische vragen, maar ik hoop met Amnesty Int. dat er een goed eerlijk onderzoek komt, waarin niets wordt weggemoffeld en dat het een toonbeeld moet worden ‘van dit nooit weer!’, maar ook dat we goed moeten kijken naar het gedrag van MB en in hoeverre zij geweldlustig zijn en uitlokken én dat zij daarop worden aangesproken !

      Nogmaals dank voor je woorden, ik had tranen in mijn ogen, omdat ik nu echt geloof dat het beter zal gaan met Egypte. Het volk heeft het gedrag van Morsi niet geaccepteerd en van zich laten horen ! En het leger is voor hen opgekomen ! Wat een prachtig volk !!!!!

      Peace,
      Adrie de Jong

      Beantwoorden
  • Hfd edd

    Egypt R.I.P. 03-07-2013
    The only easy day was yesterday

    Beantwoorden
  • orkh

    Beste adrie,

    Nederland is zelf een schijndemocratie,een dictatuur in een democratisch jasje.Volgens mij bestaat er een woord daarvoor.Democratuur noemen ze het.Nederland is dus een democratuur en geen echte democratie net zoals Turkije.

    Ik hoop en bid dat Nederland ooit deze democratuur vervangt door een echte democratie.
    Mocht het jullie niet lukken om op eigen kracht een echte democratie in te voeren in Nederland,dan kunnen jullie altijd aankloppen bij de Turken voor hulp.Net zoals vroeger.

    Liever Turks dan paaps. Liever Turks dan Europees

    Groetjes ,

    Orkh( orkh betekent turk)

    Beantwoorden
    • Jan van Droffelaar

      Kun je deze schijndemocratie nader omschrijven? Ik heb namelijk hetzelfde gevoel..

      Beantwoorden
  • orkh

    Beste Adrie,

    Nederland is zelf een schijndemocratie , een dictatuur in een democratisch jasje . Volgens mij bestaat er een woord daarvoor . Democratuur noemen ze het. Nederland is dus een democratuur en geen echte democratie net zoals Turkije.

    Ik hoop en bid dat Nederland ooit deze democratuur vervangt door een echte democratie.
    Mocht het jullie niet lukken om op eigen kracht een echte democratie in te voeren in Nederland, dan kunnen jullie nog altijd bij de Turken aankloppen voor hulp bij de invoering net zoals vroeger.

    Liever Turks dan Paaps, Liever Turks dan Europees.

    Groetjes,

    Orkh( orkh betekent turk)

    Beantwoorden
    • Adrie de Jong

      Beste Orkh,

      Dankjewel voor dit geweldige aanbod !

      Goed te weten dat we een krachtig, in Turkije opgeleid, Turks leger tot onze beschikking hebben !

      Heb ik wel wat voorwaarden voordat ik er gebruik van wil maken:
      Eerst moet Erdogan en zijn moslimclubje van de troon zijn afgestapt.
      En er moet een seculiere regering, met aan hen zij een betrouwbaar leger, in de geest van Egyptisch leger, aan het roer staan en dán wil ik wel geloven dat democratie een kans krijgt !

      Ja, ook hier hebben verkeerde mensen de touwtjes in handen en zijn onze politieke poppetjes meer marionette-poppetjes van de grote geldbazen ipv dat zij doen wat het volk wil. Onder CDA was het erger, maar ik denk dat het niet is afgeschud. Dus onze regering kan nog wel wat eerlijker ipv het volk gebruiken als leegknijp-bankrekeningen, terwijl er bij mij nog amper wat op staat.

      Ik zelf ben ook meer Amerikaans-gericht, maar ik ben van Hollandse ouders en woon dus hier, en ook Amerika is niet perfect. Ik noem mezelf ook liever wereldburger: ik hou van alle mensen en wil dat het alle mensen goed gaat ! 🙂

      Ik begrijp jou wel dat je liever Turks bent dan paaps of Europees, maar ik vermoed dan toch dat je dat liever bent zonder moslim-democratuur ?

      Dit is wel een goed stuk uit de volkskrant, Monique twitterde er over, Rik heeft het ook zijdelings over Turkije (volgens mij heeft hij Monique’s website gelezen ! ;o) ….):

      http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3473986/2013/07/11/Toch-was-de-opstand-tegen-Morsi-een-stap-vooruit.dhtml

      Misschien kunnen wij nog een hoop leren van de Egyptenaren ! En als de Sleepy Dutchies ontwaken, is het altijd fijn dat we bij jullie kunnen aankloppen !

      Trouwens, nog heel veel dank voor al het werk dat jullie in Nederland verzet hebben, én voor de baklavah, én de Turkse piza´s én de overheerlijke Turkse eieren met tomaat, ui en kaas, gehakt en nog meer …. hmmmm ! Die laatste heb ik geleerd van een Turkse familie die bij ons inwoonden, back in de 60´s, … wat is Turks eten lekker !

      Je boft maar dat je een Orkh bent !!!! Stay proud of it ! 🙂

      Peace,
      Adrie de Jong

      Beantwoorden
  • harry

    En nu lees ik weer eens de meest baarlijke nonsens die je maar kunt bedenken. Dit hele verhaal begon met de toestand in Egypte, en nu gaat het in een keer over dat Nederland geen democratie is , oh nee, een democratuur, was het toch? Hoe verzin je het.
    Hier kun je tenminste nog dit soort discussies voeren, zou dat in de democratie van premier Erdogan ook mogelijk zijn, meneer de Orkh?

    Beantwoorden
  • Jan

    Veel mensen gaan er altijd van uit dat wanneer een voorheen onderdrukte groep aan de macht komt die heel vredelievend is omdat ze empathie voor ze hebben gekregen en dan kijken vanuit een veel minder kritisch kader .( Maar onderdrukking creëert niet perse lieve mensen en niet elke onderdrukte groep zou zelf minder onderdrukken wanneer het zelf de macht grijpt).

    Daarom worden mensen ook boos dat u het niet meteen een coupe noemde en wanneer u kritiek levert op de voorheen onderdrukten.

    Syrie hetzelfde verhaal, men wil weer dat de onderdrukten zo snel mogelijk aan de macht komen terwijl dit geen enkele garantie geeft op verbetering.

    De blanken worden ook in het algemeen gezien als de bad guys terwijl er helemaal geen garantie is dat wanneer zwarten , arabieren dezelfde hoeveelheid macht hadden gehad in de historie het dan zoveel vredelievender was gegaan….

    etc, etc,etc.

    Beantwoorden
  • Turkie

    @Adrie de Jong

    Dat is jou mening over een land en leger waar je niks van snapt. Zo gauw er moslim staat ziet men gelijk een vijand. Dat zogenaamde seculiere leger, zorgde er wel voor dat de oorlog met de pkk maar niet afliep. 40.000 doden hebben ze samen met de pkk op hun geweten. Erdogan heeft Turkije van een zero naar hero status gebracht. Economisch gaat het er heerlijk. Elke jaar zie ik de vooruitgang daar. HIJ heeft het onderwijs sterk verbeterd, infrastructuur, rechten van koerden en Armeniërs, gezondheidszorg, Leger koopt 50% minder in van het buitenland, en willen richting de 80% gaan. Turkish made, tank, uav, Turkse sateliet, handwapens, straaljager en veel meer voor het leger. Milieu opgeruimd,, geen energie crisis meer,

    Al sinds de oprichting van Turkije proberen verschillende groepen, projecten die Turkije verbeteren, tegen te houden. 3e brug naar Istanbul en vernieuwing van gezi park bijv.
    Waarom zegt de westerse media niet dat de park na donker door pimps en hoeren werd gebruikt. Of dat het verkeerd ondergronds zou gaan en geen 1 boom verloren zou gaan. In Amerika hebben ze ook zoiets gedaan Boston dacht ik “The big dig project “in volksmond. Ziet er er prachtig uit nou.

    Hij heeft alcohol verboden in de buurt van scholen en moskee`s
    – Zat plekken in Nederland hebben een blow en drank verbod. Als hij het doet is hij weer radicaal bezig.
    – Vrouwen met hoofddoek mogen weer naar school(Net als in Nederland). Beter dan dan thuis zitten en dom blijven.
    We hebben seculiere en Koerdische partijen aan de macht gehad. Die hebben in 80 jaar niks bereikt. Sorry maar, wat Erdogan ook zal doen, niemand in Turkije wilt terug naar de tijd van splinter partijen, corruptie, armoede en de diepe staat die je omlegt.
    Zelf ben ik niet gelovig, daar ligt het zeker niet aan. Feit blijft dat Turkije zonder sterke leider verdeeld raakt en een bal wordt voor Amerika, Europa en Israël om heen weer geschopt te worden.

    Je zegt dat je Amerikaans gezind bent. Blijkbaar vind je een moslim land met een sterke moslim leider enger dan een land die zijn macht misbruikt om andere landen binnen te vallen miljoenen af te slachten, hun eigen bedrijven daar de opdrachten geven voor herstelwerkzaamheden. Overal en nergens spioneren! Wereldwijd geheime martel gevangenissen, Cuba ook nog. .
    Leef je onder een steen? Neem aan dat je voorjezelf kan denken inplaats van 8 uur journaal te herhalen
    Heerlijk naief ben je ook, net als monique

    Die doet eff alsof de mensen in Egypte over hun eigen lot beslissen en niet het westen en vs. Alles draait om de Suezkanaal en de omkoopbare Egyptische leger. Wij als simpele mensen zijn niet eens een pion in de spel van de elite.

    Beantwoorden

Geef een reactie

X