Blog

24 jul / De seksuele revolutie: de volgende keer een voorbinddildo

Caïro is wereldwijd nummer één in pornodownloads. Homo s en vrouwen worden geïntimideerd. Meisjes laten uit angst hun maagdenvlies herstellen. Maar er staat een nieuwe generatie op: revolutie in Egypte, een seksuele ditmaal. Voorzichtig, de mensen horen ons.

Caïro Heb je het bij je? Marwa kijkt me verwachtingsvol aan. Ze zit wijdbeens op een versleten fauteuil in het piepkleine appartement van haar ouders. Die zijn al enkele jaren overleden, maar haar twee jongere broers van 25 en 22 wonen er nog steeds. De oudste is voor de tweede maal getrouwd en heeft vier kinderen. Twee uit een eerder huwelijk en twee uit zijn huidige. De kinderen dragen goedkope sportkleren en rennen op blote voeten rond. Ze zijn alle vier gek op voetbal, maar de oudste mag niet meer spelen. Ze is zeven en al te veel vrouw om nog in de zanderige straten rond te kunnen rennen.

Marwa s schoonzus loopt in een pyjama door het kleine kamertje terwijl ze het ene kind na het andere berispend toespreekt en zichzelf enigszins geaffecteerd koelte toewuift. Ze lijkt weinig verbaasd over het plotselinge bezoek van mij en mijn goede vriendin Shimaa aan dit aftandse appartementje in een van de crimineelste wijken van Caïro. Mo assasa ligt verscholen achter het open riool en het spoor van de volkswijk Shoubra. De buurt is berucht om z n criminaliteit en drugshandel. Op de markt aan de rand van de armoedige lemen flatjes verkopen ruwe mannen zo n beetje alle gestolen goederen van de stad. Verbijsterd staar ik naar de rijen koelkasten, mobieltjes en iPads.

De schoonzus serveert ons koffie en thee. Ze wil ook voor ons koken, maar een blik in het één meter grote hok dat voor de keuken door moet gaan, doet ons besluiten dat dit niet zo n verstandig idee is. Het appartementje heeft geen douche of echte keuken. Een kraan en plastic emmer fungeren als wasbak en een butagasfles met provisorisch gaspitje is het fornuis.

Ga even weg zusje. Mounira wil me wat geven , gebiedt Marwa dan.

Ja, ja, ik ga al , zegt de schoonzus terwijl ze haar handen in de lucht gooit.

Weet ze het? vraag ik zacht.

Zij? Marwa maakt een nadrukkelijke hoofdbeweging richting haar schoonzus, die zich in een lange doek wikkelt en in stilte het middaggebed verricht. Ik denk het wel.

En je broers?

Nee, maar m n vriendin en ik woonden hier een tijdje samen. Als afscheiding hing er een doek in de woonkamer. We sliepen hier , wijst Marwa. Soms denk ik dat ze toch wat gehoord moeten hebben. Ze lacht en haalt haar schouders op. Terwijl de schoonzus geconcentreerd het gebed verricht, schuif ik Marwa haar pakje toe. Het is voor mij een nogal ongemakkelijke transactie, maar Marwa lijkt compleet ontspannen.

Ik ontmoette Marwa (32) bij een van de grote meisjesvoetbalclubs in Caïro. Voor een vpro-documentaire was ik op zoek naar jonge meiden die met hun werk en leven een eigen sociale revolutie ontketenen zonder daarvoor noodzakelijkerwijs feministische activisten te zijn. Al snel bleek het voetbalteam meer dan een groep professionele topsporters. Het was een lesbische hub, waarin weliswaar niemand iets hardop zei, maar iedereen toch min of meer van elkaar wist hoe de vork in de steel zat. In het conservatieve Egypte was het beeld van tientallen stoere vrouwen met, maar vaker nog zónder hoofddoek, die met een machosport als voetbal de kost verdienen zo fascinerend dat ik na vertrek onmiddellijk terug wilde keren. Ik wil begrijpen hoe Egypte binnen enkele jaren zo snel heeft kunnen veranderen en hoe arme, gelovige meiden zo ver door de grenzen van religie en samenleving heen hebben kunnen breken dat ze zelfs met elkaar naar bed durven te gaan.

Ik weet dat jij bent wat ik ook ben , zei de dikke keepster zonder blikken of blozen. Vervolgens trok ze me voor het oog van de camera apart en vroeg me iets voor haar mee te nemen. Een gehaz.

Een wat?

Een apparaat, je weet wel.

Verbaasd knipperde ik met m n ogen. Een ? Met een hand maakte ik het vluchtige gebaar van een dildo.

Ja, een dildo. Wil je er een voor mij meenemen uit Amsterdam? Vertel me hoe duur hij was, dan geef ik je het geld.

Ik probeerde zo serieus mogelijk op haar verzoek in te gaan. Alsof het een hamburgermenu bij de McDonald s betrof, vroeg ik haar of ze een kleine, medium of grote wilde.

Ah, je weet hoe Egyptische vrouwen zijn, ze willen groot.

Eenmaal in een Amsterdamse seksshop bleek het kopen van het apparaat nog best lastig. Wilde ze een voorbinddildo, een vibrator? Ik gok op een ding met batterijen en koop de grootste vibrator uit de winkel.

Na wat gepriegel scheurt Marwa het pakje ongeduldig open. Is dat alles? Hij is klein! roept ze net iets te hard. En deze werkt met de hand, ik dacht meer aan ze maakt een stotende beweging.

De volgende keer koop ik een voorbinddildo , zeg ik braaf.

Dan loopt haar oudste broer binnen. Snel ­moffelt ze het pakje weg. Hij is een agressief ogende jongeman met rare littekens op zijn gezicht en benen. Zonder ons te groeten loopt hij naar de voorkamer en komt terug met een groot brok onbewerkte hasjiesj in zijn hand. Een paar minuten later is hij terug met een pak ­bank­biljetten. Ook de jongste broer met het postuur van een straatvechter loopt nu het ­appartement in. Het is in arme en vaak ­conservatieve ­volkswijken in Egypte volstrekt ongepast dat vrouwen ­sigaretten roken. Maar de broers zeggen niets over de peuken in de asbak.

Ik neem zo vaak meisjes mee , fluistert Marwa in mijn oor. Ze weten ondertussen niet beter. Daarbij ben ik de oudste, ze zijn bang voor mij.

Ik begrijp die angst wel. Marwa ziet eruit als een vent. Geen buurtbewoner durft haar lastig te vallen.

Ik zag er als klein kind al als een jongen uit. Ik speelde voetbal op straat en vocht als een kerel. De buurtbewoners weten niet beter. Ik sta altijd voor hen klaar. De mensen zeggen nu: Marwa is zo , maar van geen ander meisje zouden ze het accepteren.

Waarom kon jij altijd voetballen en je nichtje niet?

Marwa zucht. De tijden zijn veranderd. Mensen praten sneller en meisjes zijn niet langer veilig voor de grijpgrage handen van jongens.

En toch is er ook meer vrijheid, denk ik verbaasd. Twintig jaar geleden had Marwa vermoedelijk al lang een man en kinderen gehad. Ze voetbalt al zestien jaar en is daarmee een van de eerste vrouwelijke voetbalspelers van Egypte. Vrouwenvoetbal heeft pas sinds vijf jaar een echte vlucht genomen en groeit in populariteit vooral sinds 2011 niet geheel toevallig het jaar dat de Egyptische revolutie uitbrak. Net zoals volkssport nummer één: karate, dat massaal door Egyptische meisjes wordt omarmd als vrijetijdsbesteding maar ook als zelfverdedigingscursus. Naar schatting zitten er momenteel tussen een miljoen en anderhalf miljoen Egyptenaren op karate.

De Egyptische samenleving maakte in de afgelopen vijftien jaar enorme sociale veranderingen door. Van de moeder die dag en nacht in de keuken verbleef naar de vrouw die voorzichtig aan een parttime baan begon naar de jong volwassen vrouw die ongetrouwd maar met een mastertitel op zak van de ene op de andere dag kostwinner van haar familie werd. Door de politieke ontwikkelingen is de sociale transitie van het land in een nog grotere stroomversnelling geraakt. Met de val van Hosni Mubarak, de massaprotesten tegen het militaire regime, de opkomst van landelijke demonstraties en campagnes tegen seksuele intimidatie en meer recentelijk de nederlaag van Moslimbroeder-president Mohammed Morsi, is het politieke, sociale en persoonlijke bewustzijn van jonge vrouwen enorm gegroeid. De jeugd eist een steeds openlijker rol in de samenleving, waarbij de meisjes zich nog nadrukkelijker laten horen dan de jongens.

Van de heer des huizes tot de religieuze leiders en (vrijwel uitsluitend) mannelijke politici de gevestigde orde probeert er alles aan te doen om het maatschappelijke tij te keren. Vrouwen worden nadrukkelijk uit essentiële economisch-politieke functies geweerd en steeds agressiever benaderd. Niet zelden grijpen mannen en jongens naar het laatste wapen dat hen rest: fysieke overmacht. Seksueel geweld is aan de orde van de dag en gruwelijke groepsverkrachtingen zijn een geducht wapen om vrouwen van de straat te krijgen.

Het maakt vrouwen feller maar ook voorzichtig. Zo ook Marwa, die bewust in de buurt van haar ouderlijk huis woont, waar iedereen haar kent en ze haar sociale positie heeft verzekerd. Met haar eigen tuktuk een uit India geïmporteerde motortaxi, sinds enkele jaren de nieuwe vorm van goedkoop openbaar vervoer in de arme wijken van Caïro rijdt Marwa ons zigzaggend door de smalle, vuile straatjes van de wijk. Het is haar bijverdienste. Vrouwelijke buschauffeurs zijn er al niet of nauwelijks, laat staan dat een vrouw het stuur van de half open driewielertaxi ter hand neemt.

Eenmaal in de straat klimmen we over grote betonblokken heen en lopen dan in het stinkende trappenhuis de smalle trap op. In een kale ruimte zit een gezette vrouw in traditionele kleding samen met haar twee kinderen op de grond. De vader van de pubers is overleden, of vermoord. Shit , fluistert Shimaa. Ook ik denk aan het laatste, moord. Met ijskoude ogen staart de vriendin naar een flikkerend tv-scherm waar in een horrorfilm net een man op gruwelijke wijze wordt vermoord.

Het liefdesverhaal van Marwa is wel op een heel bijzondere plek begonnen: in de Egyptische vrouwengevangenis. In de cel had ik keuze te over, iedereen deed het met elkaar , zegt Marwa laconiek. Zelf wist ze als tiener al dat ze op vrouwen viel.

Om de ergste roddels te voorkomen en meer financiële zekerheid te hebben besloot de vriendin van Marwa na vrijlating opnieuw te trouwen, ditmaal met de huisbaas van de flat. Een dergelijk verstandshuwelijk is niet vreemd in een wijk als deze, waar veel vrouwen al dan niet gedwongen met de eerste de beste kandidaat zijn getrouwd simpelweg omdat het leven als ongetrouwde vrouw een te grote schande is. Ze is zijn tweede vrouw en tot Marwa s grote frustratie slaapt hij om de nacht bij haar. Daarom vraagt ze ons om nog een gehaz afluister­apparatuur maar ditmaal weiger ik.

Zelfs de meest vooruitstrevende activisten zijn niet op de hoogte van het bestaan van een vrouwenvoetbalcompetitie in het land, laat staan van samenwonende lesbiennes. Tot een paar jaar geleden kende men niet echt een Arabische term voor lesbisch of homo . Als je al op iemand van het eigen geslacht viel, gaf je dat nooit aan een ander of jezelf toe. Aangetrokken worden door iemand van het eigen geslacht was een bevlieging die je vooral moest onderdrukken, een zonde waar God je zeker voor zou straffen, of een vleselijke begeerte waar je af en toe aan toegaf om je daarna vooral hartgrondig te schamen. Hoewel veel homoseksuele jongeren nog steeds worstelen met hun geaardheid en de algemeen geldende seksuele normen ontdek ik gaandeweg dat er langzaam een nieuwe generatie opstaat die zich steeds openlijker als homoseksueel definieert. Ze zijn behoedzaam, tot op het angstige af en leven in veel gevallen dubbellevens waarin ze zich nog steeds conformeren aan de regels van familie en maatschappij, maar tegelijkertijd vertonen ze zich evengoed op steeds meer plekken, in de hoop eens helemaal zichzelf te kunnen zijn.

Anders dan men misschien zou denken bestaat deze homoseksuele voorhoede niet uitsluitend uit leden van de rijke, hoogopgeleide en meer liberale bovenklasse. Het zijn eerder jongeren uit de lagere stand. Hoewel hun achtergrond conservatiever is, hebben zij minder te verliezen (…)

Monique Samuel deed voor De Groene Amsterdammer in Caïro onderzoek naar de seksuele revolutie die zich nu in Egypte aan het voltrekken is. Ze dook in de gayscene, sprak met vrouwen over hun onderdrukking, met jongens over hun verlangen alleen te wonen en onderzocht de maagdelijkheidscorrectie-industrie. Bovenstaand fragment is de opening van haar reportage. Klik hier voor de (digitale of papieren) editie van de Groene.

5 Comments
  • refter2012

    Wat een bijzonder beeld van de Egyptische samenleving en wat een bijzondere analyse.. Heel mooi!

    Beantwoorden
  • refter2012

    Recent zag ik cijfers dat van de buitenlandse bezoekers aan Egypte 83 %van de mannen en 97% van de vrouwen op enigerlei wijze sexual werd of wordt lastig gevallen door Egyptische mannen.. vreselijke cijfers.. Maar wat ik mij verder afvraag is of deze cijfers enkel voor Egypte gelden of feitelijk een indicatie zijn voor een probleem dat in alle moslim gedomineerde landen speelt.. Niet dat het dan iets minder erg is, begrijp me goed. Maar ik vraag het me af..

    Beantwoorden
  • Laila

    Goed stuk.

    Beantwoorden
  • Arno

    beste Monique wat een dapper en sterk verhaal. het is al moedig om in die wijk te komen en zeker om dan ook het risico te lopen met je verhaal en je pakket, samen met een vriendin. ik ben een grote bewonderaar van je en ik volg je website en je optreden op t.v. voor mij hoor je tot de sterkste vrouwen van Nederland en ik gun je een goede toekomst, zonder bedreigingen en met een verbetering van je gezondheid. ik hoop ook dat je liefdevolle mensen ontmoet zodat je zelf ook geniet.
    een bewonderaar

    Beantwoorden
  • Over Monique Samuel, de seksuele revolutie en de volgende keer een voorbinddildo | E.J. Bron

    […] teefje” is, maar bij nader inzien is Samuel wellicht te stom om laf te zijn. Want als je nou het volgende verhaal kunt schrijven uit de diepste tokkiekrochten van het moderne Cairo over de grootste kracht die de […]

    Beantwoorden

Geef een reactie

X