Blog

16 dec / Arm en zielig Afrika

Een ingekorte versie van deze column verscheen afgelopen donderdag in Trouw.

De grote feestmaand is in alle hevigheid losgebarsten. Sint is nog niet het land uit, de pepernoten zijn nog niet verteerd, of het is alweer tijd voor opgetuigde kerstbomen (elk jaar groter?), kerstkransjes en amandelstaven.
Dit alles spoelen we weg met liters warme chocomel en flessen wijn en champagne, want van al dat zingen krijg je maar een droge keel.
Crisis of geen crisis, we leven in overvloed. Volgens onzer aller geliefde premier bestaat er zelfs geen armoede in Nederland. Je hebt bedeelden en minder bedeelden. De eerste stemmen VVD, de teede PVV – of ze stemmen gewoon niet. Diezelfde premier lijkt overigens ook niet onder de indruk van de wereldwijde armoede. De ontwikkelingshulp mag gewoon worden teruggeschroefd tot een niveau dat we nog net een beetje menselijk lijken en – ook niet geheel onbelangrijk – al die  linkse idealisten aan de bak blijven. Want je moet er als rechtse-vingerlik-premier toch echt niet aan denken dat tienduizenden mensenrechtenactivisten en ontwikkelingsmedewerkers op straat komen te staan. Straks richten ze hun professionele pijlen nog op hun eigen land.

Maar zo met de Kerst laten we ons van een wat menselijkere kant zien. Tussen de champagne en gegrilde kalkoen met pesto, verzuchten we dat we het toch oh zo goed hebben en staan we een minuutje stil bij de arme kindertjes in Afrika. Misschien nemen sommigen van ons de moeite om naar de buidel te tasten, vermoeid de bankpas te pakken om via internetbankieren een digitale donatie te doen al is dat wel veel werk natuurlijk in deze haastige decemberdagen of zo tussen de gangen van het kerstdiner.
Daarbij, die ontwikkelingshulp werkt toch helemaal niet? Alles blijft toch aan de strijkstok hangen? Die directeuren eten paté en kaviaar van onze met moeite bijeengeschraapte donaties!

Terwijl Europa zich uit Afrika terugtrekt en de Nederlandse burger navelstaart en zich zorgen maakt over zijn pensioen en hypotheek, gebeuren er in Afrika grote dingen. Noord-Afrika maakt een enorme politieke omwenteling door, terwijl sub-Sahara Afrika zich in het afgelopen ecennium razendsnel heeft ontwikkelt.  Veel Afrikaanse landen staan nog steeds los van de wereldeconomie. Dat blijkt nu een voordeel. Terwijl de Westerse economieën krimpen, vertonen Afrikaanse landen groeipercentages van 7, 8 of soms zelfs 11%.
Nu moeten ze van ver komen, maar wie het continent in de gaten houd ziet enorme dynamische hoofdsteden tot leven komen, de lokale economie floreren en een groeiende middenklasse in SUV’s van fastfoodketen naar overdekt winkelcentrum scheuren.Steeds meer Afrikanen beschikken over een mobieltje (met internet en 3G) en hoewel het continent nog steeds onderdeel is van de ‘digital divide’ (lees: zij die wel en zij die geen toegang hebben tot het internet) en slechts 10 tot 20% van de populatie het world-wide-web op kan, moet een continentaal glasvezelnetwerk daar snel verandering in brengen.
China, Brazilië en India rukken op. Deze landen doen niet aan ontwikkelingshulp, maar investeren miljoenen in uiteenlopende landen zoals Botswana, Ghana, Nigeria, Tanzania, Zimbabwe, Zuid-Afrika, Angola, Sudan en Ethiopië.
De Sino-Afrikaanse handel behaalde dit jaar een record van €115 miljard. China zit overal. Het land bouwt stadions en wegen, het nieuwe hoofdkantoor van de Afrikaanse Unie in Addis Ababa, kantoorpanden en boorplatforms. De volksrepubliek legt pijpleidingen en mobiele netwerken aan, bouwt stuwdammen,koopt land op, investeert in de agrarische sector, introduceert nieuwe
landbouwtechnieken en dat allemaal via Chinese bedrijven, met Chinese werknemers. Legale subsidie van de eigen economie noem ik dat.

Er valt heel wat af te dingen op de mega-investeringen van China in de Afrikaanse economie. Maar feit is dat het continent in een recordtempo de 21ste eeuw in wordt geslingerd. Het wordt tijd voor Europa om op een veel constructiever en gelijkwaardigere basis de vele kansen en uitdagingen in  Afrika aan te gaan. En niet vanuit een of ander schuldgevoel of om met een zorgeloos gemoed aan het kerstdiner te zitten, maar vanuit oprechte visie. Want het beeld van zielig en arm Afrika klopt niet. Het is een enorme dynamische regio met een jonge en steeds beter opgeleide bevolking.
Tegelijkertijd wordt het continent meer leeggeroofd dan ooit. China zit er niets voor niets. Voor onze nieuwe iPad onder de boom worden schaarse en buitengewoon zeldzame mineralen tegen spotprijzen en onder vreselijke arbeidsomstandigheden uit de grond gedrild.
Als we echt iets voor de arme kindjes willen doen, dan betalen we een eerlijke prijs voor onze producten, investeren we in de Afrikaanse economie, geven we Afrikaanse studenten de kans om aan onze universiteiten te studeren, doen we iets aan die vreselijke farmaceutische patenten waardoor medicijnen onbetaalbaar zijn, openen we onze markten voor Afrikaanse producten, stoppen we met het dumpen van onze goederen en geven we niet alleen voedselhulp maar ook de zaden en landbouwwerktuigen zodat ze voortaan zelf hun voedsel kunnen verbouwen. Dan zitten we in het vervolg allemaal lekker aan het Kerstdiner.

2 Comments
  • harry

    Helemaal waar,maar die eerlijke prijs die we voor de producten betalen in de winkel moet ook geleden voor wat we ook uit China zelf invoeren en uit andere zogenaamde lage lonen landen. Als de volksrepubliek meent dat ze hun economie overeind houden door goedkope grondstoffen uit afrika te roven en in hun eigen land te verwerken in producten en op de europese markt te dumpen, zijn ze niet goed bezig en wij ook niet om dat maar te accepteren.
    De arbeiders daar verdienen ook maar een habbekrats voor hun arbeid.

    Beantwoorden
  • pieter

    zielig

    Beantwoorden

Geef een reactie

X