Blog

20 sep / Anti-islamfilm wakkert het geweld slechts aan

Dit artikel staat vandaag ook in Trouw (Podium)

De provocatieve actiefilm “Innocence of Muslims” houdt de gemoederen in de Islamitische wereld al bijna een week bezig.

De film die in 2012 werd geproduceerd en waarvan drie maanden geleden een Engelse trailer online werd gezet, ontlokte woedende reacties van (radicale) moslims wereldwijd nadat er twee weken geleden een Egyptisch-Arabischtalige versie van de trailer op Youtube verscheen. Bij aanvallen op Amerikaanse ambassades vielen tientallen doden en ontstonden schermutselingen tussen demonstranten en veiligheidsdiensten.
Alleen in Egypte lieten de veiligheidstroepen de demonstranten urenlang de ambassade bestormen. Dit roept vragen op. Vooral ook omdat de Moslimbroederschap tegenstrijdige berichten via Twitter verzond. Enerzijds werd er vanuit het Engelse account van Ikhwanweb (de officiële sitenaam van de Moslimbroederschap) het “betrokken” bericht naar de Amerikaanse ambassade getwitterd: “ @khairatAlshater:We r relieved none of @USEmbassyCairo staff were harmed & hope US-Eg relations will sustain turbulence of Tuesday’s events”. Anderzijds werd vanuit het Arabische Twitteraccount een Arabisch artikel werd geretweet waarin “het oprijzen van het Egyptische volk ter verdediging van de profeet” werd geprezen. De Amerikaanse ambassade reageerde woedend terug: “@ikhwanweb Thanks. By the way, have you checked out your own Arabic feeds? I hope you know we read those too.”
In de media gaat er veel aandacht uit naar de demonstranten die het stereotiep van woedende baardmannen lijken te bevestigen. Door hun ongeremde agressie lijken zij het beeld dat in “Innocence of Muslims” van moslims wordt geschetst te onderstrepen. Iets wat de maker en financiers van de film goed uitkomt. Niet alleen krijgt de film wereldwijd aandacht, ook voelen zij zich gesterkt in hun opvatting dat moslims “achterlijke” barbaren zijn die vrouwen mishandelen, christenen doden en alles kort en klein slaan.
De Israël lobby in de Verenigde Staten zou de film hebben gefinancierd. Zo’n 100 Amerikaanse Joden die gelieerd zijn aan de pro-Israël beweging brachten voor het maken van de film een paar miljoen dollar bijeen . De maker bleek echter niet een joodse filmmaker, zoals in eerste instantie werd gedacht, maar is vermoedelijk Nakoula Basseley Nakoula. Een Egyptische Koptisch christen die afgelopen zaterdag in de Amerikaanse staat Californië voor ondervraging over de film werd gearresteerd (overigens lijkt dit nieuws alweer omstreden, Nakoula zelf beweert 5 miljoen dollar bijeen te hebben gebracht van zo’n 1000 joodse geldschieters, experts schatten echter de totale producitekosten van de film op zo’n 100.000 dollar. Wie dit geld bijeen hebben gebracht is vooralsnog onduidelijk).
Vorige week vrijdag besloot ik de film zelf te kijken. Onmiddellijk viel mij de setting op. Zowel de namen als de omgeving zijn zeer Egyptisch. Ook de vertaling naar het Egyptisch-Arabisch geeft te denken. De scene van een christelijke (lees: Koptische) apotheker wiens winkel kort en klein wordt geslagen door een bende Salafisten terwijl de veiligheidsdienst (lees: Egyptische veiligheidsdienst) werkloos toekijkt is helaas een typisch Egyptisch scenario. Ik ken verschillende Koptische winkeliers die nagenoeg hetzelfde overkwam. Maar voor de rest is de film vooral een bizarre uitvergroting van de werkelijkheid.
Niet alleen is de film amateuristisch, lelijk gefilmd en slecht geacteerd, hij is ook een terechte belediging voor veel moslims. Het afbeelden van de profeet is voor moslims een gruweldaad, evenals de suggestie van pedofilie of het bekritiseren van de Koran. Desalniettemin is het geweld tegen minderheden in naam van de islam dat in de film wordt getoond een serieus probleem. Zoals nu ook weer blijkt tijdens de rellen die overigens door terreurorganisaties en veiligheidsdiensten lijken geïnitieerd. Zie hier bijvoorbeeld de dubieuze rol van de Moslimbroederschap en de Egyptische veiligheidsdienst.
De vorm en inhoud van de film maken het probleem van religieuze intolerantie niet bespreekbaar, ze wakkeren het geweld slechts aan. En daarmee doet de Koptische filmmaker zijn geloofsgenoten meer kwaad dan goed. Niet voor het eerst verbijt ik mij over het blinde activisme van Kopten (en andere religieuze minderheden) die vanuit de Verenigde Staten en Canada bijna net zo’n sterke boodschap van haat verkondigen als de religieuze fanatici die zij bestrijden. Zij praten over niet mét en zoeken geen enkele vorm van toenadering tot de 1,6 miljard moslims die zij bestrijden. Ondertussen bemoeilijken deze activisten de positie van hun geloofsgenoten die in een land als Egypte vreedzaam samenleven met hun islamitische volksgenoten – die overigens in niets lijken op het beeld dat van hen in “Innocence of Muslims” wordt geschetst.

Monique Samuel (1989) is politicoloog en auteur van “Mozaïek van de Revolutie – een kijkje achter de voordeur van mijn nieuwe Midden-Oosten” (De Geus).

 

 

1 Comment
  • Peter

    Ja, de anti islam film wakkert het geweld slechts aan. En van wat ik begrepen heb, is het in veel opzichten nog een slechte film ook. Waarbij ik er begrip voor heb dat moslims zich gekwetst voeen dat hun godsdienst en hun profeet zo worden uitgebeeld als ze in de film worden uitgebeeld. Dat in de allereerste plaats.
    Daarnaast echter: de reactie van de meutes agressieve baardmannen overal ter wereld bevestigt ook mijn beeld van de islam als een gevaarlijke, agressieve en onwenslijke ideologie, die haar aanhangers blijkbaar vrij spel geeft om zich dusdanig te misdragen, met veel verwoestingen en tientallen doden van onschuldigen tot gevolg. Er hoeft maar ‘iets’ te gebeuren, of de meutes agressieve baardmamnen staan weer klaar met hun grootschalig geweld. Nu is het deze film, gisteren was het wat anders, morgen is het iets marginaals, wie zal het zeggen ? En de christenen in moslimlnden en andere minderheden daar zijn denk ik de grootste slachtoffers. De druk op hen wordt alleen maar groter. Zoals ook al bleek na de redevoerinh van de paus in regensburg: de islam is een levensgevaarlijke agressieve ideologie. Dat mag blijkbaar niet gezegd worden, want dan treden de agressieve meutes baardmnnen op, die via geweld op straat de boel naar hun hand zetten.
    Dat laatste is natuurlijk volsterkt onacceptabel. Dat vinden veel andere moslims gelukkig ook. De vraag is hoe het goedwillende deel van de moslims zoveel macht en invloed kan krijgen dat de baardmnnen, die ook afgelopen zondag in amsterdam lieten zien hoe agressief ze zijn, hun macht van het geweld wordt afgenomen. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Hoe zouden wij vanuit het westen daaraan bij kunnen dragen, zonder dhimmies te worden ? Je stuk schetst daarom terecht een hoop complexe problemen, en maakt duidelijk dat er geen simpele oplossing is.. Was die er maar.. Want het geweldpotentieel in de moslimwereld is ook op andere gebieden zeer groot:de sectarische conflicten tussen soennieten en sjiieten, die endemisch lijken te zijn, de onderdrukking van groepen als de bahai en ahmaddhia, de gewelddadige onderdrukking vn de vrouw.. Zo zijn er nog veel meer gebieden waar het grote geweldspotientieel van de islam duidelijk wordt, wat dan niets met het westen te maken heeft..
    Tja, dilemma s, botsenderoblemen, geen oplossing in zicht.. Wat kunnen wij vanuit het wrsten doen? De ‘ white mans burden’ is al zo groot, veel te groot.. Was het maar zo dat die problemen vanuit het westen opgelost kunnen worden ? Waar zit in de moslimsamenlevingen zelf het potentieel om deze gevaarlijke maatschappelijke problemen zelf op te lossen, en tot aanvaardbare, vreedzame onderlinge verhoudingn te komen ?

    Beantwoorden

Geef een reactie

X