Blog

02 mei / Amal (2017) – tussen hoop en vrees

“Wat voor verschil maakt mijn naam?” is de openingsvraag van de film Amal (2017).
Amal betekent “hoop” en is de naam van een Egyptisch tienermeisje dat in 2011 op veertienjarige leeftijd de opstanden tegen Hosni Mubarak op het Tahrir-plein bijwoonde en zonder enige angst recht op het gevaar afliep.

In dit kunstig gedocumenteerde coming of age-verhaal van regisseur Mohamed Siam volgen we Amal in haar zoektocht naar vrijheid en zelfstandigheid te midden van een land dat verscheurd wordt door protest en onrust. Na Mubarak viel legerleider Tantawi, president Morsi van de Moslimbroederschap ruimde gedwongen het veld, El Sisi kwam aan de macht. 

De dictatuur van de staat en het patriarchaat proberen wanhopig z’n ijzeren greep over het land te behouden. Het is niet opmerkelijk dat Amal over haar vader droomt als politieman. De twee rollen lijken onmiskenbaar met elkaar verbonden. Maar de haarscheurtjes zijn overal zichtbaar. Eén van die haarscheuren is Amal, die onverzettelijk vecht voor een vrijheid waarvan eigenlijk niemand weet hoe die proeven zal.

We zien haar in de openingsscène met kort haar, in Superman T-shirt, rennend op de atletiekban van voetbalclub al-Ahly. Een plek die eens uitsluitend voor mannen bestemd was. De onverzettelijkheid in haar markante gezicht, de schaamteloosheid van dat rennende lijf in strak T-shirt terwijl in de audio haar stem op poëtische wijze haar gedachten deelt is de film ten voeten uit. De voor velen vanzelfsprekende, dagelijkse handelingen zijn in de context van Amals leven daden van groot verzet. Zoals zingen, luid en overal. Woeste protestliederen recht in het gezicht van de commissaris Ze schoffeert de politie zonder angst. Tart iedere genderrol met haar hoodie en mannensjawls. Maar Amal heeft dan ook weinig te verliezen. Haar eerste vriendje overleed op 1 februari 2012 in het voetbalstadion van Port Said waar duizenden voetbalfans van Al-Masry werden losgelaten op Al-Ahly fans en 72 supporters de dood vonden. Het is slecht één van de vele tragische

gebeurtenissen waar de overheid vermoedelijk een hand in had en waarvan de waarheid nooit boven tafel is gekomen. De film zit er vol mee. Wisselt kunstig tussen beelden van nachtelijke protesten en dagelijkse clashes en toont te midden van de gekte en het gevaar Amal die er doodleuk met haar rugzak tussen loopt. Tot ook zij tenslotte aan haar haren door de straten wordt getrokken, geslagen, de kleren van het lijf gescheurd. En ook daar zijn wonderlijk genoeg beelden van, al zou je ze liever niet zien. De stemmen van de oproerpolitie achtervolgen haar dag en nacht. Amal is een vrouw die te jong met de hopeloosheid van het systeem, de samenleving en het land wordt geconfronteerd en evengoed blijft hopen op verandering en ondertussen druk door blijft discussiëren met haar moeder die als boegbeeld van de oude generatie telkens weer het leiderschap steunt. Haar vader is overleden. Het geeft Amal de noodzakelijke bewegingsvrijheid, maar laat haar in vele opzichten ook onbeschermd. Amal is scherp, helder in haar analyse. Ze voorspelt de ondergang van de Moslimbroederschap al op hun overwinningsdag. Maar er zijn weinigen die naar haar luisteren. Haar stem wordt telkens overstemd door de schandkoren van mannen op straat en die van haar vriendjes in haar eigen leven die haar vertellen hoe te leven, zitten en bewegen. Terwijl Amal nog steeds haar plek zoekt. 

 

Geef een reactie

X