Blog

28 jun / Als je het over de duivel hebt

Met mijn achterachternicht Margot ga ik naar wast al-ballad of downtown. Ik ben weg van het in koloniale-stijl gebouwde centrum langs de Nijl. Tussen Tahrir en Midan Talat al-Harb, het Ramses plein en de Kasr al-Nil brug, bevindt zich het bruisende hart van Cairo. Je hebt er clubs en bars, goedkope winkels en fastfoodketens, reiswinkeltjes en louche geldwisselkantoortjes. Aan de oever van de Nijl staan de ministeries en chique hotels van grote internationale ketens zoals Mercure, Hilton en Conrad. Langs het blauwgrijze water en op het eiland Al-Gazira bevinden zich ook de gegoede wijken waar de buitenlanders wonen; Maadi, Garden City, Zamalak. Het zijn wijken die ik amper ken en slechts een paar keer in m’n leven bezocht heb. Downtown is en blijft echter van de Egyptenaren. En dan met name de jonge Egyptenaren. In de drukke straten van het centrum roken vrouwen waterpijp in trendy koffieshops, discussiëren studenten over seks en politiek en spreken stelletjes stiekem af om hand in hand te lopen over de Kasr al-Nil brug. Hier kun je vrouwen in niqab door tien lagen zwarte sluiers heen met hun verloofde zien flirten en de laatste liberale moslima’s in super strakke shirtjes langs de etalages zien lopen. Hier kan ik ook hand in hand met Margot in de massa verdwijnen, schunnige grapjes maken en de tijd vergeten terwijl ik ogen en oren te kort kom.

Het is een flinke wandeling van Orabi naar Shera Talat al-Harb in downtown, maar ik verveel me niet. Terwijl jongens in strakke shirts en verkopers in goedkope overhemden wanhopig onze aandacht proberen te trekken, slalommen we tussen kraampjes en kleedjes op weg naar een café waar we ongestoord kunnen roken.
‘Hoe gaat het met je weet wel…?’ vraag ik haar.
Je weet wel is een gezamenlijke achterneef die zijn zinnen op haar heeft gezet. Hij moet en zou haar trouwen.
Hij probeert haar nu al een jaar of vier het hof te maken, maar Margot weigert. Terecht, er is geen slechtere combinatie denkbaar. Het enige voordeel dat hij heeft is dat hij uit een rijke tak van de familie komt. Dat gegeven, plus het feit dat zijn ouders en achtergrond bekend zijn, zijn echter doorslaggevend genoeg om Margot’s ouders ervan te overtuigen dat hij een goede match is. Ondertussen bemoeit de halve familie zich er tegenaan en proberen ze hem aan haar te koppelen. Ze houdt echter al jaren koppig stand.
Nu hoeft ze niet langer met hem uit te gaan, maar ze werkt wel rechtstreeks voor zijn vader. Na een lange periode van werkloosheid was deze oom de enige die haar een redelijke baan aan kon bieden. Daar staat echter wel wat tegenover natuurlijk. En zo wordt ze nu dag en nacht in de gaten gehouden, getreiterd en gekleineerd en gepusht om hem toch te trouwen. De zogenaamde romantiek is verworden tot een kwestie van eer en prestige. Hoe langer zij weigert, hoe groter het gezamenlijke gezichtsverlies.
‘Ik wil van hem af,’ briest ze. ‘Maar wacht maar af, als ik aangenomen wordt in Parijs smeer ik hem.’
Margot maakt kans om als eerste jonge Midden-Oosterse vrouw tot General van de International Organization of Catholic Students te worden verkozen. Halverwege juli zal ze naar Keulen gaan om de jaarlijkse internationale conferentie bij te wonen en het tegen vijf tegenkandidaten op te nemen. Als ze de post krijgt werkt ze rechtsreeks voor het Vaticaan, woont ze in Parijs en reist ze driekwart van het jaar rond de wereld om te werken aan vraagstukken omtrent milieuproblematiek, sociale rechtvaardigheid, armoedebestrijding en de interconfessionele dialoog en dat onder de mooie blauwe paraplu van de Verenigde Naties. Beter kan niet.
Het is een wonder dat haar ouders haar laten gaan. Ze is nu vierentwintig. De baan is voor een periode van vier jaar. Als ze daarna naar Egypte terugkeert is ze acht- of negenentwintig en valt ze eigenlijk al buiten de huwbare leeftijd. Ze loopt dus het gevaar een oude vrijster te worden. En dan is toch wel zo’n beetje het ergste wat je in Egypte kan overkomen. Geen vrijheid, geen onafhankelijkheid, voor eeuwig teleurgestelde ouders en geen kinderen voor je oudedagvoorziening. Hoe vrij en onafhankelijk ze met een man zoals die neef is, is echter nog maar de vraag. Ik begrijp het wel dat ze liever helemaal niet met een Egyptische man wil trouwen en dat ze haar leven wil ontvluchten.
Maar ergens is het toch schrijnend, dat zo’n talentvolle intelligente jonge vrouw Egypte met heel haar hart wil verlaten.
‘Wil je het nieuwe Egypte niet helpen opbouwen?’ vraag ik haar peinzend.
‘Ja natuurlijk wil ik dat. Maar het zal traag gaan Monique, heel traag. En dan nog… Ik heb geduld, ik wil wel wachten, ik wil werken, maar al zou de politiek veranderen, de familie zal niet veranderen, m’n ouders zullen niet veranderen. Ik zit vast, compleet vast in dit systeem. Ik ben niet vrij, ik kan niets, ik moet trouwen, ik kan de deur niet uit zonder m’n vaders toestemming, ik ben compleet van hen afhankelijk en als ik iets verkeerd zeg, iets verkeerd doe, m’n kleding net iets te sexy draag… Dan krijg ik heel m’n familie op m’n dak. M’n leven bestaat alleen maar uit werk en het huishouden. Uren, dagen, zit ik dag en nacht thuis. Ik heb geen eigen kamer, geen eigen plek en zal de komende dertig jaar niet genoeg geld verdienen om op mezelf te wonen. Daarbij, hoe zou ik dat kunnen doen als vrouw?’
Ik knijp in haar hand en loop zwijgend door.
‘En toch heb ik het makkelijk,’ zegt ze tenslotte. ‘Ik kan iedereen trouwen… of helemaal niemand. Maar jij… ai.’
‘Als de familie erachter komt dat ik lesbisch ben zullen ze denken dat ik een duivel ben,’ zeg ik somber.
‘Dat ben je niet,’ zegt Margot terwijl ze me in m’n hand knijpt. ‘De duivel is knapper.’
‘Oh, hoe durf je!’ roep ik verontwaardigd.
Ze grijnst. ‘Het is maar een grapje.’
‘Nou dan moet ik maar eens met de duivel gaan praten,’ zeg ik snel. ‘Vragen hoe hij dat gedaan heeft.’
‘Dat kan,’ zegt Margot met een uitgestreken gezicht. ‘Hij staat hier, praat met mij.’
Ik geef haar een klap op de schouder, laat m’n hand even liggen en knijp zachtjes in haar schouderblad. Ze kijkt me ondeugend aan. Lachend lopen we verder.

1 Comment
  • Jan Hamer

    Er ligt nog heel veel te doen voor jullie, een vrouw moet toch zelf de keuze kunnen maken met wie ze samen verder door het leven wil en niet met iemand die haar ouders voor haar uitgezocht hebben.

    Beantwoorden

Geef een reactie

X